De winnende column: ‘Echt kritisch zijn schuurt, omdat het ongemakkelijk is’
Pexels
HvanA lanceerde eind mei een columnwedstrijd. En… we hebben een winnaar! Derdejaarsstudent Cynthia Bot (Toegepaste Psychologie) schreef een column over ‘feedbacknarcisme’, waarin ze uitlegt hoe studenten als de dood zijn voor feedback. ‘Maar een hogeschool moet geen plek zijn waar je zo comfortabel mogelijk je punten haalt.’
We lijden op de HvA aan feedbacknarcisme.
Al in mijn eerste jaar, in het eerste blok nota bene, kreeg ik overvloedig les in het kunnen geven van feedback. Met de nadruk op het ‘sociaal-constructivistische ideaal’ van de leergemeenschap, waarbij leren iets is wat je samen doet, is dat zo’n gek idee nog niet van de HvA.
Columnwedstrijd
Afgelopen maand zetten we een columnwedstrijd uit onder HvA-studenten, om nieuw schrijftalent op onze website te verwelkomen. Uit alle inzendingen – met veel plezier en interesse gelezen door onze redactie – selecteerden we deze column van student Cynthia Bot. Ze beschrijft hoe het onderwijs van de HvA aan elkaar hangt van feedback, maar dat het systeem niet werkt als studenten feedback alleen maar als iets ‘ongemakkelijks’ blijven zien.
Wat wel gek is: die lessen over feedback geven zijn hierna, nu ik bijna door mijn derde jaar heen zit, nooit meer in de praktijk gebracht. Wat zorgt er toch voor dat wij elkaar als studenten geen ‘echte’ feedback geven? Ik heb het dan over feedback die oprecht is, kritisch maar wel opbouwend, waar de pijnpunten niet worden ontweken maar juist worden uitgelicht voor iemands leerproces.
Hier zal het laatste woord nog niet over gezegd zijn, maar laat ik eens mijn visie op deze realiteit geven. Ik ben namelijk van mening dat wij studenten een beetje narcistisch zijn geworden op dit vlak. Wij verkiezen ons eigen gemak boven het leerproces van de ander, eigenlijk zonder daar ooit over na te denken.
Denk nu voor jezelf eens na, mogelijk herken je het fenomeen wel uit eigen ervaring. Voor een opdracht wordt er gevraagd om bij een andere student peer feedback op te halen. Vaak geeft dat al meteen enige weerstand, maar goed: het moet nu eenmaal.
‘Ik weet van sommige studenten dat ze feedback aan zichzelf geven’
Je spreekt met je favoriete klasgenoot af dat jullie wel even wat feedback zullen uitwisselen. Als jullie dan eenmaal zitten, komt er ook heus wel feedback, maar geen leerpunten waar je echt iets mee kunt. En waarom niet? Omdat echt kritisch zijn schuurt. Omdat dat nu eenmaal ongemakkelijk is.
Ongemak willen we voor onszelf graag op alle manieren voorkomen. En bij feedback kan dat heel makkelijk, door redelijk oppervlakkig te zijn. Ik ben hier zelf ook schuldig aan. Natuurlijk is het makkelijker om het in de feedback louter te hebben over, bijvoorbeeld, het triviale feit dat zinnen niet helemaal goed lopen. Maar door dit narcisme, zoals ik het hierboven noemde, leert degene aan wie de feedback wordt gegeven een stuk minder. En dat alles voor een zogenaamde ‘veiligere’ sfeer.
Er heerst hier een soort angst op de HvA, lijkt het weleens. Een angst voor de ander, angst om het oncomfortabele te voelen tegenover elkaar. Ik heb inmiddels zelfs vernomen van een aantal studenten dat zij zélf de feedback op hun eigen stukken voorbereiden en dan vragen aan een ander om dit even aan hen terug te berichten. Kopiëren, plakken en versturen dus. Alles om feedback maar niet als leermoment te hoeven zien. Alles om maar de ongemakkelijkheid ervan te kunnen ontduiken.
‘Natuurlijk is kritiek ontvangen niet leuk – maar soms is het wel nodig om jou als student verder te brengen’
Als we feedback zo blijven behandelen op de HvA, dan blijft er straks weinig over van het idee dat we van elkaar kunnen leren, dat wij ‘sociaal-constructivistische leeruitkomsten’ kunnen bereiken, dat veel delen van opleidingen ook nog ergens voor staan. Ik hoef hopelijk niet uit te leggen dat de hogeschool een plek moet zijn om iets te leren van een vakgebied, niet hoe je op de meest comfortabele manier je studiepunten kunt behalen.
Als ik iets heb meegekregen van mijn studie is het deze les: ‘Een interventie werkt pas echt als het een beetje schuurt.’ Ik denk dat het bij feedback net zo in elkaar zit. Iemand anders’ werk van kritische feedback voorzien is misschien niet prettig, snijdende feedback ontvangen op een stuk waar je zelf trots op bent al helemaal niet. Maar het is wel nodig om ons verder te brengen en sterker te maken voor de beroepspraktijk. Bij deze dan ook mijn oproep: ga dat ongemakkelijke eens niet uit de weg, zie de angst onder ogen en genees jezelf van dit narcisme. Geef eens échte feedback aan de ander.
Ben je student en wil je ook eens een (gast)column of opinie schrijven voor HvanA? Onze redactie staat altijd te popelen voor nieuw schrijftalent. Mail ons bij interesse (info@hvana.nl) of bekijk onze voorwaarden voor het schrijven van een opinie. We maken graag kennis met je!
