De oorsprong van AMFI: wie waren mr. Koetsier en Charles Montaigne?
Foto J.D. Noske / Anefo, collectie Nationaal Archief
Opening van mr. Koetsier School
Naaimachines ratelen, stoffen worden aan elkaar gezet: dagelijks werken AMFI-studenten aan nieuwe modecreaties in het Koetsier-Montaignehuis van de Hogeschool van Amsterdam. Maar waar komt die naam eigenlijk vandaan, Koetsier-Montaigne?
Het gaat om de namen van twee modemannen samengevoegd: Meester (mr.) Hendrik Koetsier en Charles Montaigne. Wie waren deze belangrijke figuren in de modewereld, die in de twintigste eeuw naam maakten voor zichzelf – één als ontwerper van mode, de ander als directeur van de kledingindustrie?
Charles Montaigne
Het verhaal van Montaigne begint in Tilburg, waar in 1900 Martinus Gerardus Karel Meuwese wordt geboren. Karel Meuwese? Ja, zijn pseudoniem Charles Montaigne adopteert hij pas later in Parijs, middenin de roaring twenties, als hij furore maakt met haute couture in de Franse hoofdstad.
Op twaalfjarige leeftijd was Martinus al werkzaam in kleermakersateliers
Hoe wordt iemand mode-icoon? Dat begint vaak al vroeg in de familie. Karels moeder was naaister in huis en op twaalfjarige leeftijd was hij zelf al werkzaam in kleermakersateliers. Ook zijn oom Harry zat in de kledingindustrie, hij was eigenaar van ‘Maison H.J. van Rijswijk’, een fabriek van dames-en herenkleding. Van hem leerde hij het kleermakersvak.
Later vertrok Meuwese naar Brussel en daarna lonkte modestad Parijs, waar hij zijn carrière pas echt kon lanceren. Van 1922 tot 1924 werkte hij voor verschillende modemerken, waaronder modehuis Creed, waar de kleding van de Britse koninklijke familie vandaan kwam.
Madeleine Vionnet
Meuwese groeide door en begon als enige man tussen de ruim duizend vrouwelijke werknemers bij dé modenaam van die tijd: Madeleine Vionnet. In een artikel in Mode Muze, geschreven door zijn dochter, staat dat hij later bekende dat dit voor hem een grote reden was daar te solliciteren. Het modehuis Madeleine Vionnet was gevestigd aan de Avenue Montaigne. Hier haalde hij later zijn modenaam vandaan. Het was in dit modehuis waar hij zijn vrouw Sonia Colmer ontmoette. Met haar kreeg hij twee kinderen.
Het werk van Meuwese kreeg succes: met zijn specialisatie in mantelpakjes en cocktailjurken werd hij uiteindelijk het hoofd van het atelier. Ook vanuit koninklijke hoeken kreeg hij lof, zoals van Belgische koningin Elisabeth en de hertog van Windsor. Meuwese werd Fransman, Karel werd Charles Montaigne.
In 1952 ontwierp Montaigne nog voor koningin Juliana
In 1939 stopte modehuis Madeleine Vionnet en Charles Montaigne opende zijn eigen atelier, met zijn eerste eigen collectie in januari 1940. In 1952 ontwierp hij nog voor koningin Juliana.
Een jaar later wordt het zaadje geplant van AMFI: mode- en modellenopleiding ‘École de Couture Charles Montaigne’ wordt opgericht. Later, in 1992, wordt deze school met die van Meester Koetsier samengevoegd.
In 1972 vond Montaigne het op 72-jarige leeftijd mooi geweest. De Telegraaf kopte: Charles Montaigne, de enige Nederlandse modekoning in Parijs, sluit zijn salon: ‘De couture is dood en ik schei er ook mee uit’.
Beeld: Meester Koetsier Foundation | J.H.F. Koetsier
En Hendrik Koetsier?
Het Koetsier-Montaignehuis van AMFI komt voort uit de namen van twee modemannen uit de twintigste eeuw. Toch is over Hendrik Koetsier, meestal aangeduid als meester (mr.) Koetsier, maar weinig op het internet te vinden. Wel is er de Meester Koetsier Foundation, een fonds voor onderwijsinstellingen en bijzonder talent op het gebied van mode en textielkunde.
Bij navraag bij het fonds voor meer informatie, blijkt dat Mr. J.H.F. Koetsier in het begin van de twintigste eeuw advocaat was in Enschede en secretaris van een regionale werkgeversorganisatie: de Oostelijke Bond van Confectiefabrikanten in Enschede.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Koetsier ook plaatsvervangend directeur van het Rijksbureau voor de kledingdistributie. Gedurende de oorlog hield hij dus de kledingindustrie draaiende.
Persoonlijk is over hem veel minder bekend. In een overlijdensadvertentie van de krant Tubantia van 29 januari 1949, staat dat Hendrik Koetsier destijds al op 51-jarige leeftijd is overleden in Bussum. Hierin staat nog dat hij onder meer directeur was van het ‘Centraal Bureau der Nederlandse Kledingindustrie’ en dat hij zich ‘geheel aan de belangen van de kledingindustrie wijdde’.
Mr. Koetsier School
Na de oorlog was mr. Koetsier in 1948 voortrekker bij de oprichting van landelijke werkgeversorganisatie voor de confectie-industrie, die nu nog altijd voortleeft onder de naam MODINT. Amsterdam werd de vestigingsplaats van die organisaties.
Eén van die organisaties, Nederlandse Economische Vereniging voor de Confectie-industrie (NEVEC), richtte in 1951 de Hogere Technische School (HTS) voor de kledingindustrie op. De school werd vernoemd naar Mr. Koetsier en was gevestigd op de Keizersgracht 804 in Amsterdam.
AMFI
Tientallen jaren later raken steeds meer scholen met elkaar gefuseerd.
Beeld: Fotocollectie Anefo - Nationaal Archief | Bezoek van minister Rutten bij de opening van de MTS Koetsier School
Dat lot treft ook de beide mode-opleidingen van Koetsier en Montaigne. In 1987 treedt de opleiding van meester Koetsier toe tot de ‘Algemene Hogeschool Amsterdam’ (nu de Hogeschool van Amsterdam) en verhuist het naar het Confectiecentrum aan de A10-west, nu het World Fashion Centre.
Het is 1992 als de opleidingen van Koetsier en Montaigne samengaan en beide namen met elkaar worden verenigd. In 2002 gaat de opleiding het Amsterdam Fashion Institute (AMFI) heten. Maar het gebouw waar de modepioniers van nu rondlopen? Dat draagt nog altijd de namen van de twee oude iconen.
Bronnen: Meester Koetsier Foundation, Folia, Amsterdamse grachtenhuizen.info, Modemuze, Depher; De Telegraaf, Tubantia.
Geplaatst door
Redacteur bij HvanA. Ik duik graag in nieuws en achtergrondverhalen rondom de Hogeschool van Amsterdam. Heb je een tip of wil je eens in gesprek? Mail naar nina@hvana.nl.
