‘Werd het niet eens tijd voor een roddelrubriek bij HvanA?’

Docent Jacob Eikelboom schrijft elke twee weken een column over het verwarrende leven op en rond de hogeschool. Deze keer wil hij een rubriek maken van een van zijn favoriete hobby’s. ‘Al is er waarschijnlijk wel één groot bezwaar tegen een dergelijke roddelrubriek. Sociale onveiligheid.’

Wat zouden jullie vinden van een rubriek met roddelpraat, vroeg ik de HvanA-redactie. De ouderwetse wist-u-datjes, maar dan net even frisser. Elke zichzelf serieus nemende krant heeft een roddel- of kletsrubriek, ook al noemen ze het meestal niet zo.

In Het Parool krijg je elke zaterdag in de column Sterrenstof updates over iedereen die er wel en niet toe doet. Het weekendmagazine van De Volkskrant ontploft van de sappige human interest en de Telegraaf besteedt bijna dagelijks een hele pagina aan het wel en wee uit de polder in de rubriek Privé.

Nu de HvanA nog. Er zijn genoeg verhalen te vertellen die nog niet de officiële kanalen hebben bereikt of waar een woordvoerder zijn tijd niet aan wil verspillen. Zo hoorde ik in de wandelgangen over een docent die kattenzorgverlof opnam en via eenzelfde circuit vernam ik dat de HvA twee gebouwen op de Amstelcampus af gaat stoten.

Roddelen blijkt ook positieve kanten te hebben, zeker het geklets bij het koffieautomaat in organisaties

Het probleem van een rubriek met weetjes uit de wandelgangen is dat het botst met de tijd. Informele informatie of een via-via-anekdote voldoen niet echt aan wat we van docenten en studenten vragen en wat de HvanA zelf ook voorstaat: doe navraag, controleer je bronnen op betrouwbaarheid en benoem ze. Dat vrije vormen zoals een column, satire of opinie minder onderhevig zijn aan die journalistieke en academische eisen, lijken steeds minder lezers te begrijpen. Al heeft dat misschien eerder met de angst voor sociale onveiligheid te maken.

Dat is denk ik het grootste bezwaar tegen een roddelrubriek, sociale veiligheid. Het modewoord voor organisaties en bedrijven. De HvA heeft er zelfs een hele webpagina voor opgetuigd en fte voor vrijgemaakt. En roddel en achterklap is nou net niet wat zorgt voor sociale veiligheid. Groot gelijk, want een kwalijke roddel is gewoon een vorm van pesten. Weg ermee.

Tegelijk lees ik dat roddelen ook positieve kanten heeft, zeker het geklets bij het koffieautomaat in organisaties. Volgens het promotieonderzoek van Lea Ellwardt ga je pas roddelen als je je op je gemak en veilig voelt. En met de collega of medestudent met wie je roddelt, bouw je sneller een vriendschappelijke band op, zo blijkt uit het onderzoek. Roddelen verbindt en draagt bij aan de samenwerking.

Sociaal wetenschapper Terence Dores Cruz gaat in zijn onderzoek nog een stapje verder: ‘De gangbare perceptie van roddelen als iets dat alleen slecht, kwaadaardig of contraproductief is, herzien moet worden. In plaats daarvan moeten mensen roddelen ook zien als iets goeds, sociaals en productiefs.’

Volgens mij weet iedereen dondersgoed wat het verschil is tussen roddelen en kwaadspreken

Waar niet wordt geroddeld heerst uniformiteit en angst om af te wijken van de norm. Je moet vooral meedoen met de groep en niet zo ongezellig doen en zeker niet roddelen, dat verstoort de eenheid in de groep. In organisaties waar wel gekletst wordt, heerst meer vrijheid en ruimte voor meerstemmigheid. Soms is het nuttig de eenheid te verstoren om tot nieuwe inzichten te komen. Gezond roddelen kan dus bijdragen aan een efficiënte samenwerking en aan productiviteit.

Beide onderzoekers maken nadrukkelijk onderscheid tussen negatief en positief roddelen. Iemand moedwillig willen beschadigen is nul verbindend en enkel schadelijk. Bij positief roddelen vallen er geen slachtoffers, hooguit wat schaamrood op de kaken. Heb je de neiging om met een glimlach een oh-my-god- of een zeg-me-dat-het-niet-waar-is-reactie te geven, dan zit je meestal goed. Heb je de neiging te vloeken of te janken, dan kan je de informatie beter voor je houden.

Volgens mij weet iedereen dondersgoed wat het verschil is tussen roddelen en kwaadspreken. In het Engels hebben ze er een mooie uitdrukking voor die samenvat waar een goede roddelaar zich aan moet houden: Don’t be a cunt. Misschien een mooie titel voor de nieuwe HvanA-roddelrubriek.