‘Vrienden maken is de grote side quest van je studententijd’

Nieuws, memes, viral TikTok-trends? De wereld van haar studenten gaat razendsnel, weet Suzanne Okkes. Wat altijd blijft, is een goede vriendschap, ook als diegene plots overlijdt. ‘Ik gun iedere student een vriendengroep als de mijne. Pas later besef je dat je vrienden minstens zo belangrijk waren als je diploma halen.’

Een van mijn oudste vrienden, Werner, overleed met Pasen. Die verdrietige aanleiding leidde tot een fantastisch herdenkingsweekend, vol muziek, eten, goede gesprekken, sterke verhalen en topgrappen met een stel geweldige vrienden.

Werner was single, had erg matig contact met zijn familie, maar beschikte over een bijna magisch talent voor vriendschap. Hij investeerde enorm veel tijd, aandacht en enthousiasme in zijn vriendschappen en daardoor was zijn afscheid, met die hele groep fijne malloten die hij om zich heen had verzameld, op een onverwachte manier feestelijk. Zozeer dat ik af en toe dacht: mág het wel zo gezellig zijn?

Ik juich zelden zo hard vanbinnen als wanneer ik vriendschappen tussen mijn studenten zie ontstaan

Vrienden maken, mensen leren kennen met wie je misschien wel je hele leven op gaat trekken, dat is de grote side quest van je studententijd. Een soort geheime extra opdracht, waarvan je pas later gaat beseffen dat die minstens zo belangrijk was als je diploma halen. Ik juich zelden zo hard vanbinnen als wanneer ik een klik tussen studenten zie ontstaan. Vanbinnen ja, want ook in de les moet het natuurlijk niet té gezellig worden.

Er zijn mensen die al samen aan de opleiding beginnen, maar de meeste studenten komen hier solo. Ik hoop dan altijd dat ze als duo of als deel van een grotere groep weer gaan. Want hoe fijn familie ook kan zijn, je gekozen familie – je vriendengroep – is vaak een sterker fundament.

Vrienden maken, een sociaal leven opbouwen, dat valt allemaal onder de noemer ‘binding’. Bij de HvA, en trouwens in het hele hoger onderwijs, zijn we ons er terdege van bewust hoe belangrijk het is: studenten moeten zich thuis voelen op de hogeschool. Om zich verbonden te voelen, met de opleiding, met de inhoud van de studie, en vooral met elkaar. Er is veel onderzoek gedaan naar het belang van binding en de positieve invloed ervan op studiesucces. Maar binding laat zich niet dwingen, net zomin als vriendschappen.

Opgroeien in Amsterdam helpt, een beetje. Amsterdam is groot en divers, waardoor je meer keus hebt – niet alleen in clubjes, verenigingen en activiteiten, maar ook in mensen. Zeker als je zelf een beetje ‘niche’ bent, maak je in een grote stad net wat meer kans om gelijkgestemden te ontmoeten. En omdat veel mensen hier blijven na hun middelbare school, is het ook vaak makkelijker om je oude vrienden te blijven zien, waar dat in kleinere plaatsen al gauw lastig wordt als iedereen in een andere stad gaat studeren.

De gedachte aan koffie met mijn studiegenoten heeft me vaak over de streep getrokken om wél naar de vroege les te gaan

Wat ook zou helpen, is meer woonruimte in de stad voor studenten. Nu blijven mensen noodgedwongen vrij lang bij hun ouders wonen – vaak buiten Amsterdam – en hebben daar hun bijbaan en hun sociale leven. Niet bevorderlijk voor de binding en ook niet voor de vroege lessen, trouwens. Want ook daarvoor geldt dat een groepje vrienden elke ochtend het verschil kan maken tussen wél of niet naar school komen. In mijn eigen geval: de gedachte aan koffie met mijn studiegenoten heeft me vaak over de streep getrokken om toch maar naar de vroege les te gaan.

In een van de klassen die ik afgelopen jaar had, zat slechts één jongen; over niche gesproken. James was ook nog eens de jongste, net zeventien, waar de meeste anderen rond de twintig waren. Het had makkelijk tot isolement en vroeg afhaken kunnen leiden, maar zodra hij het lokaal inkwam, klonk er een enthousiast ‘Jaaaaames!’ uit een tiental kelen.

Zonder James was de dag niet compleet. Het groepje rond James ging samen naar Fest, samen naar de film, en samen naar de Spar in de pauze. Het was ook de klas waar het regelmatig te gezellig dreigde te worden, maar bijna iedereen heeft het vak gehaald. Ik zal niet beweren dat het door de gezelligheid kwam, maar opvallend is het wel.

Ik hoop dat m’n studenten slagen in de side quest van vrienden maken. Ik gun ze allemaal een vriendengroep als de mijne. Mensen die er voor je zijn, op de mooiste en op de rotste momenten. Werner wist dat als geen ander en leefde ernaar.

Meer columns lezen van Suzanne? Je vindt ze hier allemaal verzameld.