Van mbo naar de HvA: ‘Het tempo is hoger, denk er dus niet te makkelijk over’
Benne van de Woestijne/HvanA
Jaimey Esajas
Duizenden studenten maken jaarlijks de overstap van het mbo naar de HvA om verder te studeren. Toch haken velen ook weer af, zeker in het begin van hun nieuwe opleiding. HvanA vroeg studenten naar hun ervaring. ‘Op een gegeven moment dacht ik wel: had ik maar wat meer theorie voor mijn kiezen gehad.’
Ik heb de goede keuze gemaakt, dacht Jaimey Esajas (26) nadat ze ongeveer een jaar bezig was op de HvA. Met een diploma als dansdocent van het Lucia Marthas Institute in the pocket was ze nog niet uitgeleerd, maar begonnen aan een nieuw hoofdstuk in haar lerende leven: de opleiding Social Work aan de HvA.
‘Best wel spannend’, herinnert Jaimey zich, ‘ik wist niet of ik het niveau wel aankon.’ Toch ging het eerste jaar, dat ze startte in coronatijd, verrassend goed. ‘Ik haalde bijna alleen maar zevens en achten. Het ging bijna een beetje met twee vingers in de neus.’
Verschil
Maar toen kwam jaar twee. Het tempo vloog omhoog en ineens liet het verschil met haar vorige mbo-opleiding zich voelen.
‘Ik merkte dat ik allerlei dingen moest doen waar ik eigenlijk niet zo in thuis was. Kritisch onderzoek doen, bronnen opzoeken: dat waren helemaal geen dingen die ik op het mbo echt had leren doen. Mijn hele leven had in het teken gestaan van dans.’
Door hulp te vragen bij de studentendecaan, extra begeleiding te krijgen in coronatijd en de keuze voor studeren in deeltijd in plaats van voltijd wist Jaimey het uiteindelijk te bolwerken. Afgelopen jaar haalde ze haar diploma.
‘Maar heel veel studenten die net als ik van het mbo afkwamen, waren na jaar 1 al gestopt. Niet zo gek misschien. Ook voor mij waren er momenten dat ik dacht: het wordt wel zwaar nu, had ik eerder maar wat meer theorie voor mijn kiezen gehad.’
Beeld: Benne van de Woestijne/HvanA | Jaimey Esajas
Meer studenten
Mbo’ers die de stap wagen naar het hbo hebben het vaker lastig. Vooral in de eerste periode na de overstap vallen velen uit: van de tienduizenden studenten die jaarlijks doorstromen van mbo naar hbo, stopt een op de vijf al in het eerste jaar.
‘Je kunt niet alle mbo’ers over een kam scheren, iets wat helaas wel te vaak gebeurt’
Is het dat de juiste voorbereiding op het hbo ontbreekt? Sluiten opleidingen niet goed op elkaar aan? Is de student ongemotiveerd of wil die toch liever werken? Of hebben sommigen niet de juiste theoretische bagage om te beginnen aan het hbo?
Allemaal waar. ‘We hebben het over een heel grote groep studenten’, zegt Stefan Molenaars, docent en teamleider bij de opleiding Commerciële Economie. ‘Je kunt ze dus niet allemaal over één kam scheren, iets wat bij mbo’ers helaas wel te vaak gebeurt.’
Molenaars is bekend met de groep mbo’ers die de sprong ieder jaar waagt. Hij geeft les bij het zogeheten ‘doorstroomprogramma’ van de HvA, een samenwerking met roc’s en Hogeschool InHolland waarbij studenten al tijdens hun mbo-opleiding worden voorbereid op de stap. De studenten leren in een serie lessen alvast kennismaken met het studeren ‘op hbo-niveau’.
Gezien de grote uitval van mbo’ers in het eerste jaar is het niet zo gek dat hogescholen dit doen. ‘Veel van deze studenten vragen zich af of ze het niveau wel aankunnen’, zegt Molenaars.
‘Voor de groep mbo’ers die in hun vooropleiding wat meer theorie heeft gehad is het misschien niet eens zo hard nodig. Maar het is hoe dan ook fijn dat we het aanbieden, ook om wat onzekerheid weg te nemen over de vermeende grote stap.’
Niet minder dan de havist
Het is niet zo dat mbo-doorstromers veel minder presteren op het hbo dan de groep studenten die van de havo komt. Binnen zes jaar heeft van beide groepen ruim de helft het hbo-diploma binnen.
Het grote verschil is dat mbo’ers vaker uitvallen in het eerste jaar (20 procent om 12,5 procent) en vaak besluiten om niet verder te studeren, terwijl havisten juist wel vaak doorgaan met een andere opleiding. Op de HvA halen beide groepen even vaak hun propedeuse binnen een jaar (38 procent).
Tempo hoger
Disney Harte (23) is een van de studenten die het programma doorliep. Eerder was ze op de HvA al eens begonnen aan de opleiding HBO-ICT, maar die ervaring viel haar vrij zwaar. ‘Vooral met het coderen wist ik me geen raad’, aldus Disney, die besloot om ‘een stapje terug te doen’ en naar het roc in Amstelveen te gaan.
Daar volgde ze een opleiding businessadministratie en deed ze in haar laatste jaar het doorstroomprogramma als keuzedeel, om vervolgens opnieuw op de HvA terecht te komen bij de Ad-opleiding Finance & Control. Ad-opleidingen zijn specifiek opgetuigd om de brug tussen mbo-4 en hbo wat beter te slechten.
Beeld: Benne van de Woestijne/HvanA | Disney Harte
‘Bij deze opleiding gaat het me nu wel een stuk beter af.’ In hoeverre het doorstroomprogramma haar erbij heeft geholpen weet ze niet. ‘Ik had er natuurlijk ook al een ervaring aan de HvA op zitten, dus ik wist iets beter wat ik kon verwachten. Het tempo ligt hoger op de HvA, je wordt verwacht je lessen voor te bereiden en het is echt een andere manier van studeren, met veel meer groepswerk en meer zelfstandigheid. Als dat je ligt, kom je hier beter tot je recht. Zo niet, ja, dan wordt het wel zwaar.’
Mbo’ers
Kan er nog meer worden gedaan om mbo’ers beter te laten landen in het hbo? Hogescholen doen met doorstroomprogramma’s en de introductie van ad-opleidingen al het een en ander. Molenaars heeft bovendien het idee dat het onderwijs op het hbo ‘steeds wat praktischer wordt, met minder toetsen, theorie en colleges, wat wel beter past bij wat de meeste mbo’ers gewend zijn.’
Betere voorlichting op het mbo en ‘misschien zelfs wat verplichte lessen om mbo’ers voor te bereiden’ kunnen geen kwaad, denkt Jaimey. Al moet de mbo’er zelf ook een duit in het zakje doen, vindt ze: veel medestudenten begonnen volgens haar met de verkeerde verwachtingen.
‘Als je van jezelf weet dat je een beetje lui bent, dan is het hbo nog niet voor jou’
‘Als je van jezelf weet dat je een beetje lui bent, dan is het hbo nog niet voor jou. Ik weet van mijn opleiding dat er veel studenten bij zaten die dachten: ah, social work, dat is waarschijnlijk prima te doen. Nou, dat is hard tegengevallen bij deze studenten, want makkelijk was het zeker niet.’
‘Informeer jezelf goed’, is de tip van Disney voor studenten die de stap overwegen. ‘Pak een meeloopdag en zorg dat je bent voorbereid. Zelfdiscipline is hier op het hbo echt heel belangrijk en word je op het mbo vaak niet zo geleerd. Je moet dus zeker weten dat je het wilt, want als je die motivatie niet hebt, dan wordt het wel echt een stuk zwaarder om het hier te redden.’
Deel dit verhaal op je socials
[molongui_author_box]
