Tegenvallende aanmeldingen zetten de HvA onder druk
HvanA
De HvA telt op dit moment twaalf procent minder aanmeldingen en verliest marktaandeel. Het bestuur zet in op nieuwe manieren van werving én gerichte reorganisaties.
‘Ik werd er zeker ook niet vrolijk van’, zei HvA-rector Nynke van Dijk in een interne video voor medewerkers van de hogeschool. ‘We zitten nu op min 12 procent.’
De daling in studentenaantallen komt niet uit de lucht vallen. Bovendien moet de HvA rekening houden met een langere trend, volgens bestuurder Henk Geveke. ‘In 2022 hadden we 47.000 studenten. Sommige prognoses gaan ervan uit dat we in 2030 er nog maar 37.000 hebben.’ Minder studenten betekent minder inkomsten, en dus moet de organisatie kleiner worden.
Actieplan
De HvA probeert de instroom te verbeteren met een actieplan. Dat richt zich niet alleen op nieuwe studenten, maar ook op studenten die al zijn begonnen. ‘Studenten binnenhouden is minstens zo belangrijk,’ stelt Van Dijk. ‘We doen al veel goede dingen, maar vaak op verschillende plekken.’ Volgens haar worden succesvolle aanpakken nog te weinig gedeeld tussen opleidingen.
‘Heel veel studenten vinden ons niet meer via Google, maar via ChatGPT’
De HvA wil de werving van studenten concreter aanpakken. Zo gaat de hogeschool aankomende studenten actiever benaderen, bijvoorbeeld door contact te houden na open dagen en in de periode tussen aanmelding en start. Ook moet de HvA beter zichtbaar worden op plekken waar jongeren zich oriënteren, zoals AI-tools. ‘Heel veel studenten vinden ons niet meer via Google, maar via ChatGPT,’ weet Van Dijk.
Daarnaast wordt de voorlichting aangepast: minder nadruk op studiegidsen en schema’s, meer op wat studenten echt willen weten. ‘Als wij blijven vertellen hoe een studieprogramma er over vier jaar uitziet, dan is de gemiddelde zeventienjarige afgehaakt.’
De HvA communiceert dit jaar nog 1 juli als uiterste inschrijfdatum. De aanmeldingen lopen dus nog door. Vanaf volgend jaar wordt de inschrijfdatum, net als bij andere hogescholen, weer 1 mei. Al sluit de HvA dan latere toelating niet per se uit.
Landelijk overleg
Het is niet alleen een probleem van de HvA. Alle hogescholen proberen tegelijk studenten te trekken. ‘We hebben allemaal dezelfde opdracht,’ zegt Van Dijk. ‘Maar tegelijkertijd probeer je wel studenten naar jouw hogeschool te trekken.’
‘We kunnen wel denken: ze komen vanzelf naar ons toe, maar dat is gewoon niet zo’
Daarom wordt er ook landelijk overlegd, bijvoorbeeld dus over aanmelddata. Maar volgens Geveke blijft één ding belangrijk: ‘We kunnen wel denken: ze komen vanzelf naar ons toe. Maar dat is gewoon niet zo.’
Ondertussen kijkt de sector ook naar Den Haag voor extra geld, bijvoorbeeld voor kleine opleidingen.
HvA moet veranderen
Duidelijk is dat de HvA zelf ook moet veranderen. Minder studenten en een relatief dure organisatie dwingen tot keuzes – en die worden de komende tijd steeds concreter.
De HvA werkt aan een grote verandering in de ondersteunende organisatie. Het gaat om afdelingen zoals HR, financiën, marketing, ICT en facilitaire diensten. Uit onderzoek van adviesbureau Berenschot blijkt dat daar de afgelopen jaren méér mensen zijn gaan werken, terwijl het aantal studenten daalt. Ook geeft de HvA, vergeleken met andere grote hogescholen, substantieel meer geld uit aan die ondersteunende afdelingen.
De oplossing die het bestuur ziet, is om het werk anders te organiseren. Nu zit veel ondersteuning verspreid over opleidingen, faculteiten en centrale diensten. Dat wordt centraler en meer op dezelfde manier.
Dat betekent ook verandering voor medewerkers. Hoe groot die verandering precies is, is nog niet duidelijk. ‘We hebben het ontwerp nog niet klaar,’ zegt Geveke. ‘Dus ik kan niet precies aangeven waar die fte’s gaan zitten.’ Wel is duidelijk dat het om gerichte reorganisaties zal gaan.
Het bestuur verwacht na de zomer meer duidelijkheid voor teams en in de loop van 2027 wat het voor mensen betekent.
Paul Disco is directeur en hoofdredacteur van HvanA. Hij werkt al ruim veertig jaar in de journalistiek en media en houdt zich vooral bezig met hoger onderwijs, medezeggenschap, bestuur en organisatie.
Eerder werkte hij onder meer voor landelijke nieuws- en opinietitels (dagbladmanager de Volkskrant en directeur De Groene Amsterdammer). En adviseerde hij organisaties op het gebied van strategie, communicatie en bedrijfsvoering.
Naast journalistiek heeft hij een grote belangstelling voor leren, motivatie, persoonlijkheidsontwikkeling en de manier waarop organisaties functioneren.
Bij HvanA ziet hij onafhankelijke journalistiek als een onmisbare bijdrage aan een open, democratische en lerende hogeschoolgemeenschap.
Heb je nieuws over de HvA, wil je wat kwijt of gewoon even bijpraten: mail gerust naar paul@hvana.nl
