Suriname vijftig jaar onafhankelijk: ‘Het is goed om ook naar het heden te kijken’
Nationaal Archief - Bert Verhoeff, Anefo
Voorbereiding onafhankelijkheid in Suriname in 1975; feest in Paramaribo
Het is precies vijftig jaar geleden: op 25 november 1975 werd Suriname officieel een eigen republiek. In Suriname is het groot feest en ook in Nederland wordt erbij stilgestaan. Wat betekent deze dag voor HvA-studenten uit Suriname? ‘In Nederland denk ik meer over wat de onafhankelijkheid betekent voor Suriname’.
Gaston Pierpont (27), derdejaarsstudent Creative Business, woont inmiddels twee jaar in Nederland.
‘Mijn moeder en haar broer, de twee jongsten van hun generatie, wonen in Suriname. Daar ben ik opgegroeid.’
‘Na de onafhankelijkheid kozen zij om in Suriname te blijven. De rest van mijn familie woont in Nederland. Een tante besloot in 1975 gelijk naar Nederland te gaan, andere familieleden volgden een jaar later. De familie werd een beetje opgesplitst. Voor mij is Suriname thuis. Vrienden zijn daar ook familie, je hebt een hele hechte band met elkaar.’
‘Om de onafhankelijkheid te vieren is er bij jubilea een militaire optocht en wordt er door leerlingen van basisscholen de Surinaamse vlag gevormd op het Onafhankelijkheidsplein.’
Onafhankelijkheid Suriname
Van 1667 tot en met 1975 viel Suriname onder Nederlands bewind. Na een lange periode van dekolonisatie kwam Suriname los van het Koninkrijk der Nederlanden en ondertekenden de Surinaamse gouverneur Ferrier, de Nederlandse premier Den Uyl en koningin Juliana het onafhankelijkheidsverdrag. Ferrier werd de eerste president van de republiek Suriname.
Emigreren
Nadat Suriname officieel onafhankelijk werd, kregen Surinamers nog vijf jaar de keuze om de Nederlandse nationaliteit aan te nemen en te emigreren of te blijven. Hierdoor kwamen in 1975 al veertigduizend Surinamers naar Nederland. De tweede migratiepiek was in 1979 en 1980, onder het mom van: “nu of nooit”.
‘Ik heb dat ook gedaan. Dat het nu alweer het vijftigste jubileum is, stond ik niet bij stil. Zo’n jubileumviering heb ik altijd vanuit Suriname ervaren en nog niet in Nederland.’
Beeld: Nina Bakker | Gaston Pierpont
‘In Suriname is het vooral een vrije dag waarin iedereen bij elkaar komt. Maar nu ik hier in Nederland ben, sta ik wat meer stil bij de geschiedenis en wat de onafhankelijkheid betekent voor Suriname.’
‘Nu hoeft het in Nederland niet groots gevierd te worden, het is voor Nederland meer een afsluiting van een hoofdstuk, een herdenking.’
‘Het is goed om te leren over de geschiedenis, maar ook over de aftermath: wat gebeurde er na de onafhankelijkheid en wat is de band tussen Nederland en Suriname nu? Want veel Nederlanders weten niet hoe moeilijk het is om als Surinamer naar Nederland te komen.’
‘Je wordt volledig gescreend en moet ontzettend veel stappen doorlopen voordat je hier mag studeren. Voor mij duurde dat proces wel vijf jaar. Na de onafhankelijkheid, toen Bouterse aan de macht kwam, werd Suriname behandeld als een narcosstaat en volledig aan de kant geschoven. Maar in Nederland weet niemand dat, en dat vind ik wel jammer.’
‘De oudere generatie vindt dat de onafhankelijkheid het beste is wat er kon gebeuren voor Suriname. Zij hebben de tijden daarvoor meegemaakt. Ik ken de geschiedenis en snap waarom de onafhankelijkheid wordt gevierd. Maar het was ook fijn geweest als er minder drempels waren voor Surinamers om naar Nederland te komen. Mensen uit de jonge generatie zetten soms vraagtekens bij de onafhankelijkheid. Zij willen een betere band met Nederland.’
‘Daarnaast vind ik het belangrijk om te laten zien hoe Suriname nú is. Dat doe ik met het mede-organiseren van een Surinaams filmfestival, waar films te zien zijn over de Surinaamse cultuur van nu en de gemeenschappen daar. We staan vaak stil bij het slavernijverleden, maar we moeten ook vooruit kijken. Er zijn nog zoveel meer verhalen te vertellen over Suriname.’
Emily Lingaard (24), derdejaarsstudent Ergotherapie, kwam vier jaar geleden vanuit Suriname naar Nederland om te studeren.
Beeld: Nina Bakker | Emily Lingaard
‘Ik houd van Suriname. En ik ben er ook trots op dat ik Surinaams ben. Toch heb ik alles daar achtergelaten voor mijn professionele ontwikkeling. Mijn ouders, broertjes en zusjes wonen daar nog, maar veel andere familieleden wonen net als ik nu hier.’
‘Dat het land nu al vijftig jaar onafhankelijk is, vind ik prachtig. Het is een mijlpaal voor Suriname en een viering van onze zelfstandigheid. Ze noemen het daar ook wel een bigi yari, een rond getal, letterlijk een ‘groot jaar’. Het is voor iedereen daar een bijzonder moment dat groots gevierd wordt.’
‘Aan de andere kant denk ik dat de onafhankelijkheid destijds misschien te vroeg is gekomen.’
‘Dat merk ik vooral als ik erover spreek met mensen van een oudere generatie. De meningen zijn hierover verdeeld. Sommigen denken dat het land dan beter was ontwikkeld. Dan was er meer voorbereidingstijd voor Suriname om zich zelfstandig verder te ontwikkelen.’
‘Het is tegelijkertijd mooi dat Suriname een eigen cultuur heeft, zonder bemoeienis van buiten, en dat mag ook gevierd worden.’
‘Mijn oma heeft de onafhankelijkheidsdag zelf meegemaakt in 1975. Toch praat ze er niet graag over’
‘Vijftig jaar onafhankelijkheid is in eerste instantie een viering, met veel activiteiten. Alle bevolkingsgroepen komen samen, als een grote familie. Maar het is ook een herdenking, en dat zie je hier in Nederland vooral terug. Je kan niet de strijd die voorafging aan de onafhankelijkheid achterwege laten.’
‘Mijn oma heeft de dag van de onafhankelijkheid zelf meegemaakt in 1975. Toch praat ze er niet graag over. Waarom weet ik niet precies. Het is voor haar lastig om over de geschiedenis te praten. Ik vind dat best jammer, het zou fijn zijn om te leren van iemand die het van dichtbij heeft meegemaakt. Ik vind het belangrijk dat de geschiedenis wordt doorgegeven aan volgende generaties.’
‘Of ik zelf iets bijzonders ga doen op deze dag? Nee, helaas moet ik studeren, al had ik het graag gevierd. Heel misschien ga ik ’s avonds een drankje doen in de stad.’
Deel dit verhaal op je socials:
Geplaatst door
Redacteur bij HvanA. Ik duik graag in nieuws en achtergrondverhalen rondom de Hogeschool van Amsterdam. Heb je een tip of wil je eens in gesprek? Mail naar nina@hvana.nl.
