‘Studenten twijfelen steeds vaker of ze nog wel willen afstuderen’

Van student in de collegebanken tot medewerker aan de HvA: Jessica Singh schrijft columns over de hogeschool die ze van twee kanten heeft leren kennen. Deze keer gaat het over studenten die er vroegtijdig de brui aan geven. ‘Als je al een baan krijgt aangeboden, waarom zou je dan nog afstuderen?’

Ik hoor het steeds vaker: studenten die aan het einde van hun derde jaar twijfelen of ze wel willen afstuderen. Ze zeggen: ‘Ik heb nu alles geleerd wat ik moet weten, waarom zou ik nog een scriptie schrijven?’ Mijn eerste reactie is altijd: zonde, het is de kers op de taart. Je diploma. Maar wanneer ik dieper in gesprek ga met deze studenten, komen er redenen naar voren die soms moeilijk te weerleggen zijn.

Een veelgehoorde reden? De financiële druk. Alles is zo duur tegenwoordig, klinkt het. Studenten redden het niet meer en zijn toe aan een baan en inkomen. De levenskosten stijgen, je moet lenen en ziet je studieschuld maandelijks enorm stijgen. De verleiding is groot om direct de arbeidsmarkt op te gaan.

Andere studenten ervaren een hoge werkdruk. Tijdens de coaching bij de minor krijg ik vaak terug dat studenten tot laat hebben gewerkt, kort hebben geslapen… ze zeggen het niet alleen, je ziet het ook. Uit het Nibud Studentenonderzoek 2024 bleek dat studenten 16 uur per week werken, meer dan voorgaande jaren. Als je daarnaast ook nog fulltime moet studeren of stagelopen, kan het gebeuren dat je geen energie meer hebt voor de laatste eindsprint: de scriptie.

Maar mevrouw, de buitenwereld vraagt toch niet meer om een diploma?

Weer andere studenten zeggen: ‘De buitenwereld vraagt toch niet meer om een diploma, mevrouw.’ In sommige sectoren lijkt werkervaring zwaarder te wegen dan een diploma. Veel van onze studenten worden al aangenomen door bedrijven voordat ze überhaupt afstuderen. Als je zonder diploma daar al een goedbetaalde baan aangeboden krijgt, waarom zou je dan nog afstuderen?

Als je alles bij elkaar optelt, lijkt het traditionele idee van studeren, namelijk kennis opdoen en dat afronden met een diploma, onder druk te staan. Is de afstudeerfase niet aantrekkelijk genoeg? Hogescholen worden afgerekend op hun slagingspercentage, als veel studenten afhaken heeft dat ook gevolgen voor hun budgetten. Ik denk dat het belangrijk is dat hogescholen meebuigen en zo goed mogelijk nadenken over wat het afstuderen aantrekkelijker kan maken.

Om een voorbeeld te noemen. Ik krijg in de University Store vaak teleurgestelde studenten die ik bij de minor ondernemerschap les heb gegeven. Teleurgesteld omdat ze niet mogen afstuderen in hun eigen onderneming. Ze zeggen er liever mee te kappen in plaats van af te studeren, omdat ze geen eindopdracht willen maken voor een bedrijf waar volgens hen toch niks mee wordt gedaan. Kunnen we een passende afstudeervorm bedenken voor deze studenten?

Vind een vorm van afstuderen die bij je past: ik ben bijvoorbeeld met een kinderboek geëindigd

Als steeds meer studenten afhaken, is dat een signaal, al zijn de cijfers voor 2024 nog niet bekend. Zelf blijf ik studenten vertellen dat een diploma je kansen op de arbeidsmarkt vergroot en meer carrièremogelijkheden biedt. Als ik naar mezelf kijk ben ik enorm blij dat ik ben gaan studeren. Ik heb nu een baan waar ik mijn diploma zelfs voor moest uploaden.

Mijn tip voor studenten die twijfelen over het afstuderen? Kies iets waar je energie van krijgt. Het hangt natuurlijk af van welke mogelijkheden er zijn bij je studie, maar ik ben bijvoorbeeld met mijn eigen kinderboek afgestudeerd. Dit heeft mij enorm veel gebracht, ik heb zelfs best veel exemplaren verkocht. Het is makkelijk om te zeggen dat afstuderen voor je geen nut heeft, maar soms kun je dat nut simpelweg zelf creëren.