Studenten over de vrijheid van meningsuiting: ‘Je hebt meer macht dan je denkt’
Nina Bakker
Drie studenten over de vrijheid van meningsuiting aan de HvA
Hoe ervaren studenten de vrijheid van meningsuiting? HvanA sprak met drie van hen over hun ervaringen in de medezeggenschap en daarbuiten. ‘Er is altijd die afhankelijkheidsrelatie met docenten – daarom zijn veel studenten bang om zich te uiten.’
Dit verhaal is onderdeel van ons magazine en hoort bij ons onderzoek naar het functioneren van de democratie aan de HvA. Blader het hele magazine hier door of neem gratis een exemplaar mee als je op de campus bent.

Beeld: Nina Bakker | Henk van den Bosch
Henk van den Bosch
Vierdejaarsstudent Toegepaste Wiskunde. Lid van de Deelraad van de Faculteit Techniek.
‘Ik denk dat je op zich alles wel kunt zeggen op de HvA. Die vrijheid van meningsuiting heb ik zelf in ieder geval wel altijd gevoeld, al moest ik in het begin een beetje wennen. Ik weet nog dat ik pas net in de opleidingscommissie zat en ergens kritisch over was. Best spannend: kan ik dit wel zeggen?’
‘Nu durf ik mij overal wel over te uiten. Maar dat betekent nog niet dat er altijd naar je geluisterd wordt. Op de HvA stikt het van de commissies en overleggen, maar wat gebeurt er vervolgens met de inbreng van studenten? Dat lijkt niet altijd duidelijk. Net als de vraag waar studenten precies wel en niet een stem in hebben.’
‘Of mijn mening als student ertoe doet? (glimlacht) Ik heb er wisselende ervaringen mee. Hoe hogerop je in de HvA meepraat, hoe groter de belangen worden, hoe lastiger het vaak wordt. Het wordt dan heel politiek. Ook moet je vaak meepraten over dossiers waar je in eerste instantie totaal geen verstand van hebt als student.’
‘Sommige managers en docenten vinden het heel fijn dat ik feedback geef, anderen zitten er totaal niet op te wachten. En als student is er altijd die afhankelijkheidsrelatie, zeker met medewerkers. Daarom durft ook lang niet iedere student kritisch te zijn op de HvA. Docenten kunnen over jou oordelen, zo simpel is het.’
‘Zelf kijk ik in ieder geval positief terug op de momenten dat er daadwerkelijk naar mij werd geluisterd als student. Soms verbetert het onderwijs echt op basis van iets dat jij hebt aangedragen. Dat geeft je het gevoel dat je ertoe doet als student. Zelf ben ik ervan overtuigd dat het onderwijs er ook echt beter van wordt. Managers moeten zich dan ook voortdurend blijven afvragen of ze genoeg ruimte geven voor inspraak.’
Maruam Amir
Vierdejaarsstudent International Business. Lid van de Deelraad Faculteit Business & Economie en lid van de Centrale Medezeggenschapsraad.
‘Op papier is alles heel goed geregeld binnen de HvA. Maar in de praktijk werkt het soms net even anders en word je helaas niet altijd serieus genomen. Vorig studiejaar ging het bijvoorbeeld over de bezuinigingen op onze opleiding. Ik wilde toen heel graag meepraten over de keuzes voor dit jaar. Medewerkers van onze deelraad mochten dat toen wel, maar tegen mij werd gezegd: nee, dat is niet aan jou. Voor mij persoonlijk werkte dat demotiverend.’

Beeld: Nina Bakker | Maryam Amir
‘Zo zijn er vaker situaties waarbij je als student in de medezeggenschap buiten de echt belangrijke beslissingen wordt gehouden. Dat heeft ook te maken met de cultuur binnen de HvA. Mensen zijn geregeld bang dat gevoelige informatie op straat komt te liggen. Dan wordt het ineens heel politiek allemaal, terwijl jij gewoon wilt meedenken.’
‘Toch heb je als student meer macht dan je denkt. In de medezeggenschap gaan is wat dat betreft altijd een goed idee. Toen wij niet instemden met de begroting, ging die in eerste instantie niet door. Toen zagen we in hoeveel macht we hadden – ze kunnen niet zonder jou zomaar beleid maken.’
‘Wat ik hoop? Dat medewerkers in de medezeggenschap wat meer voor studenten opkomen. Ik merk heel erg dat docenten en medewerkers soms meer zelf aan het woord willen zijn dan dat ze benieuwd zijn naar wat studenten er eigenlijk van vinden. Soms vragen ze na een hele tijd: zeg, wat vind jij er eigenlijk van? Dan denk ik: tja, dit doe je nu alleen omdat het verplicht is. Als we de democratie echt willen laten bloeien, is meer steun voor studenten nodig. Laat ze het niet allemaal zelf uitvinden.’

Beeld: Nina Bakker | Anil Pandey
Anil Pandey
Vierdejaarsstudent Aviation. Studentassessor bij het College van Bestuur van de HvA.
‘Op zich denk ik dat de hogeschooldemocratie goed in elkaar zit. Als jij je mening durft te geven en zaken aan wilt kaarten, dan zijn daar allerlei ingangen voor. Kijk alleen al naar mijn eigen functie: ik mag als studentassessor direct aan tafel zitten bij de bestuurders van de hogeschool. Ik zie ook dat de HvA meer studenten betrokken probeert te krijgen.’
‘Daar moeten studenten ook zélf in geloven. Ik ken genoeg studenten die zich niet durven te uiten in de klas omdat ze nu eenmaal bang zijn dat dit gevolgen heeft, bijvoorbeeld voor hun beoordeling. Lang niet elke student op de HvA voelt zich vrij om kritisch te zijn. Geef studenten het idee dat ze hun stem mogen laten horen!’
‘Ik denk dat dit geloof alleen ontstaat als we eerlijk beleid voeren en heldere afspraken maken. Ook in de medezeggenschap. Zo zégt de HvA nu wel dat ze studenten overal bij betrekken, in de praktijk lukt dat toch niet altijd. Soms wordt er advies gevraagd aan studenten in de raad, bijvoorbeeld over de openingstijden van gebouwen of het vormgeven van het onderwijs, terwijl het besluit dan eigenlijk allang is gemaakt.’
‘Als dat te vaak gebeurt, krijgen studenten toch een beetje het idee dat ze in een soort schijndemocratie zitten. Je wórdt wel gevraagd om ergens mee in te stemmen, échte invloed oefen je niet uit. Dan kan je als HvA wel heel groot in beeld brengen dat een besluit “samen met studenten” tot stand is gekomen, feitelijk is de rol van studenten dan minimaal geweest.’
‘Mijn advies? Goed luisteren en goede begeleiding. Zowel voor studenten in de medezeggenschap als in het algemeen. Veel studenten hebben behoefte aan iemand die er echt voor ze is en die hun situatie serieus neemt. Heb je het gevoel dat dat begrip er nu niet is? Klop dan bij de studentassessor aan, of bij iemand anders die je vertrouwt.’
Geplaatst door
Eindredacteur bij HvanA. Ik volg en schrijf van alles en luister graag naar de verhalen die je te vertellen hebt. Tips voor zo’n goed verhaal op HvanA? Stuur een mailtje naar benne@hvana.nl.
