Door ov-staking vallen lessen uit op HvA: ‘Online alternatief is niet altijd nuttig’
Daniël Rommens
Een leeg Wibauthuis (archieffoto)
Wie niet naar de HvA kan komen, krijgt woensdag ‘zo veel mogelijk’ online les. Dat was het streven van de hogeschool nadat duidelijk was geworden dat een ov-staking alle treinen en pontjes lam zou leggen. Maar in de praktijk blijkt online onderwijs lang niet altijd mogelijk of ‘zinvol’.
Hoe gaan opleidingen ermee om als een student niet naar school kán komen? HvanA deed een korte inventarisatie om te checken hoe er woensdag met de staking wordt omgegaan.
Zonder treinen, trams en pontjes om studenten te vervoeren, zouden lessen ‘zo veel mogelijk’ online plaatsvinden, was het idee. Toch is online lang niet altijd een logisch alternatief, zo blijkt. Opleidingen zien zich genoodzaakt om lessen op andere momenten in te halen of besluiten deze helemaal te schrappen.
‘Met de handen’
Nienke Smit, student Communication & Multimedia Design, legt uit dat ze eigenlijk les zou hebben gehad bij de minor die ze dit semester volgt. Maar door de staking – in juni al aangekondigd door vakbond FNV – kan de les niet doorgaan, zo is haar verteld.
‘We laten een les alleen online doorgaan als dat nuttig is’
‘Bij de minor Immersive Environments moeten we alles “met de handen” bouwen en werken we in teams aan onze installaties’, laat ze HvanA via Instagram weten. Ze is niet de enige: andere studenten reageren ook dat lessen niet door kunnen gaan, bijvoorbeeld omdat het gaat om ‘vaardighedenonderwijs’. Soms zijn er creatieve oplossingen gevonden: bij Creative Business wordt een les van woensdag ‘samengepropt’ in een les op donderdag, laat een student weten.
En bij Bestuurskunde? Daar zijn ook niet alle lessen doorgegaan, vertelt docent Marco Hofman. Zelf is hij woensdagochtend wel achter het scherm geklommen voor een online meeting met zijn studenten. De meeste van zijn collega’s doen dat ook, ‘maar het moet wel zinvol online kunnen worden aangeboden’. In de praktijk kan of wil men dat niet altijd. ‘We kijken daar per vak naar. Anders wordt de les wel op een of andere manier ingehaald, de komende weken.’
Wapenen
Online is dus niet altijd een optie. Dat roept de vraag op in hoeverre opleidingen nu eigenlijk gewapend zijn tegen dit soort situaties. Gaby van den Berk-Brokkaar, opleidingsmanager bij HBO-Verpleegkunde, zegt dat woensdag bijna alle lessen zijn komen te vervallen. Alleen de stagelessen in het vierde jaar gaan online door.
Toch is daar wel een oplossing voor ingebouwd. Júíst omdat ze bij HBO-V zo gebaat zijn bij fysieke aanwezigheid is er in het nieuwe curriculum nu standaard een “bufferles” ingeroosterd.
‘Dat is een soort extra les aan het eind van het blok, die gebruikt kan worden als er ergens een keer iets uitvalt. Alle lessen in het blok schuiven nu dus een week door.’
Digitaal in coronatijd
Tijdens de coronatijd (2020-2022) kregen studenten meerdere keren te maken met lockdowns waarin al het onderwijs noodgedwongen online werd gegeven. Soms werd er een uitzondering gemaakt, zoals bij het praktijkonderwijs van verpleegkunde, maar het gros van de studenten kreeg deze periodes te maken met volledig online onderwijs.
Het onderwijs aan de HvA is sindsdien versneld gedigitaliseerd geraakt. Toch is ook gebleken dat fysiek onderwijs op veel plekken de voorkeur geniet. Docenten hadden moeite hun studenten te bereiken, de kwaliteit van het onderwijs stond onder druk en studenten raakten eenzaam van het computeren op afstand. Onderzoek suggereert ook dat online onderwijs leidt tot meer studievertraging.
Verschillen
De oplossing voor overmacht schuilt niet altijd in het onderwijs zelf. Ook een ‘achter-de-hand-optie’ in het rooster kan opleidingen helpen. Maar als het gaat om lesgeven blijkt online een logischer alternatief voor de een dan voor de ander.
‘We zijn echt wel “digitaler” geworden’, ziet Van den Berk-Brokkaar. Ze wijst op het VR-onderwijs als vorm van blended learning. Ook voelt men zich bij HBO-V beter voorbereid op doemscenario’s, mocht er nog een keer een soort coronacrisis volgen, laat ze weten.
‘Maar uiteindelijk zijn onze studenten gebaat bij veel praktijkonderwijs. Dit vak moet je nu eenmaal voor een deel met de handen leren, anders gaat het niet.’
Deel dit verhaal op je socials:
[molongui_author_box]