Reorganisatieplan bij AMSIB van tafel, sluitstuk van ‘chaotisch’ jaar
Fadel El Hakim
Het Corry Tendeloohuis van de Faculteit Business & Economie
Bij de opleiding International Business (AMSIB) waren de ambities hoog, maar sloeg de sfeer dit jaar om toen bleek dat er financiële problemen waren. HvanA reconstrueert het jaar van het internationale ‘kroonjuweel’ van de HvA, dat nu met frisse moed aan de toekomst wil werken. ‘Ze hebben het hier financieel uit de klauwen laten lopen.’
Vat het jaar bij de Amsterdam School of International Business (AMSIB) eens in een woord samen, vraag ik student Geno Wals. ‘Chaos’, antwoordt hij resoluut. Hij schiet er eventjes van in de lach. ‘Het was eigenlijk pure chaos.’
Wals, student en ook lid van de opleidingscommissie van AMSIB, doet in het Wibauthuis zijn verhaal over afgelopen jaar. Het was het jaar waarin een reorganisatie voor medewerkers van AMSIB uit de lucht kwam vallen, honderden studenten een petitie tekenden en achttien docenten zich meldden bij de ombudsman.
‘Een pittig jaar, vooral voor docenten’, zegt Wals. ‘Ik denk dat er hier heel lang iets heeft liggen rotten, waar we geen aandacht aan gaven en waar de stank nu in één keer van naar buiten komt. Ik kan even geen betere metafoor verzinnen voor het jaar van AMSIB’ (zie kader).
Terug naar tekentafel
Begin april berichtte HvanA nog dat er sprake was van een reorganisatie bij AMSIB. Zeker veertien fulltimebanen moesten worden geschrapt, sommige vakken zouden komen te vervallen. En nu? Nu is niet meer duidelijk wat er precies van die plannen overblijft. Het meest recente nieuws is namelijk dat het reorganisatieplan dat het managementteam (MT) wilde doorvoeren, voorlopig weer van tafel is.
Dit ga je lezen
Waarom sloeg de sfeer dit jaar zo om bij AMSIB? HvanA sprak in juni opnieuw met zeven docenten en twee studenten, zag brieven en documenten in en plannen van het management. Vervolgens bleek – eind juni – dat het reorganisatieplan niet door kon gaan.
‘De financiële situatie is te lang genegeerd’, lijkt een van de belangrijkste conclusies uit dit verhaal, dat iets langer is dan je van ons gewend bent. In het stuk blijven de meeste sprekers anoniem omdat zij zich anders ‘onveilig’ voelen bij AMSIB.
AMSIB moet ‘terug naar de tekentafel’, schrijft de faculteit in een bericht aan medewerkers. Er moet een nieuw management komen en een ‘meerjarenstrategie’ om de opleiding levensvatbaar te houden.
Nieuwe decaan
Die knoop is doorgehakt door de nieuwe decaan van de Faculteit Business & Economie. De reden? Een duidelijke, realistische langetermijnstrategie voor AMSIB ontbreekt. Suzanne Ekel, pas in april begonnen als opvolger van Ineke Bussemaker, pakt als decaan meteen door.
‘De ernst van de situatie dwingt ons om met elkaar de realiteit onder ogen te zien’, aldus Ekel in een bericht aan alle medewerkers. Die realiteit is dat AMSIB, dat het afgelopen decennium als een soort eigen school met een eigen dean in de faculteit is gaan wonen, niet op deze voet verder kan.
Transparantie
Het is het sluitstuk van een jaar waarin medewerkers zich vooral beklaagden over het gebrek aan transparantie. Ook medezeggenschappers hebben zich dit jaar voortdurend gepasseerd gevoeld, blijkt uit hun verhalen.
‘Als opleidingscommissie zijn we dit jaar eigenlijk structureel genegeerd door het management’
In januari werd bijvoorbeeld duidelijk dat het management vond dat de populaire taalvakken moesten verdwijnen. ‘Maar in dat plan heeft de opleidingscommissie geen enkele stem gehad’, zegt iemand uit die commissie. Die adviseerde vervolgens om het besluit te laten vallen, maar daar werd niet meer op gereageerd door het management.
‘Wij zijn als programme committee eigenlijk structureel genegeerd’, beweert de medewerker, ‘terwijl wij er juist zijn om over het onderwijs mee te denken.’
Ook de deelraad van de faculteit kwam dit jaar voor verrassingen te staan. De raad mocht vanaf de winter met een taskforce meedenken over de reorganisatie bij AMSIB. Wat ze dan niet weten bij de raad is dat er al een strategisch plan ligt voor de jaren 2024-2028, waarin onder meer staat dat AMSIB op termijn 24 fulltimebanen schrapt. Normaal gesproken heeft de deelraad iets te zeggen over dat soort beslissingen, schrijft voorzitter Han Boels op 20 mei in een brief aan de nieuwe decaan Suzanne Ekel. Ze hoorden er pas ‘recentelijk’ van.
‘In de herfst zaten we nog te grappen over het verdwijnen van printers en fruit. We wisten nergens van’
De deelraad plaatst in de brief vraagtekens bij de plannen voor AMSIB, vragen die nu al maandenlang onder medewerkers leven. Zoals: waarom wil het management een meer research-georiënteerde weg inslaan? Wat is het nut daarvan voor een hbo-opleiding zoals die van AMSIB, waar ze professionals opleiden voor de beroepspraktijk? Waarom moeten er zo veel mensen met een PhD voor AMSIB komen werken?
Vooral willen ze weten: waarom lezen we er nu pas over?
Vragen
Een van de docenten die HvanA spreekt zegt dat er in de herfst van ’24 nog lacherig werd gedaan over de bezuinigingen. ‘Zaten we een beetje te grappen over het feit dat er printers en fruit zouden verdwijnen op de afdeling.’
Een paar maanden later, in januari, blijkt er een financieel gat van 2,5 miljoen euro te zijn en een reorganisatie in de maak. ‘We wisten niet wat we hoorden’, zegt de docent van de printers en het fruit. ‘De sfeer sloeg volledig om.’
Uit de rails
De realiteit is dat AMSIB al veel langer met financiële tekorten kampt, maar dat lijkt voor veel medewerkers niet helder te zijn geweest.
‘Ik denk wel dat dit jaar heeft aangetoond dat we als docenten veel voor elkaar kunnen krijgen’
‘Als reden kregen we dan te horen dat we teruglopende studentaantallen hebben’, zegt een docent die al heel lang lesgeeft bij AMSIB. ‘Of dat de nieuwe Wet Internationalisering in Balans een rol speelt’, noemt hij een paar redenen op.
‘Maar het kan natuurlijk niet zo zijn dat van de een op andere dag je begroting volledig uit de rails loopt. Wij hebben hier nooit een financiële rapportage ingezien en geen idee hoe we ervoor staan. Dat maakt het allemaal ontzettend niet-transparant. Dat ze de boel financieel uit de klauwen hebben laten lopen, ja: dat is wel duidelijk.’
Gezond worden
Han Boels, de voorzitter van de deelraad, zegt dat er twee jaar geleden al een investeringsplan lag om AMSIB financieel gezonder te maken. ‘Omdat de opleiding nou eenmaal te veel kosten maakte. Dat is al veel langer zo. Dat investeringsplan heeft ruim twee miljoen euro gekost.’
En nu? ‘Het geld is op, hoorden wij als deelraad, een tijdje terug. Nee, hoe dat is gegaan verdient niet de schoonheidsprijs. Insiders weten dat AMSIB al veel langer te maken heeft met een structureel financieel tekort. Het is een kroonjuweel van een opleiding, maar wel een heel dure. Dat moest al een tijdje anders en daar is veel te weinig mee gedaan.’
Mogelijk speelde het gebrek aan leiderschap een rol? De vorige ‘vaste’ dean, Rogier Busser, vertrok in de herfst van 2023. Een nieuwe dean startte aan het begin van 2024, maar was na enkele maanden alweer vertrokken – hij bleek een mismatch. Maanden later, in november ‘24, werd Koos Johannes aangesteld om de bezuinigingen in goede banen te leiden.
‘En die kwam toen voor een heel moeilijke opgave te staan. Twee jaar geleden werd al gezegd dat we terug moesten snijden in onze formatie’, bevestigt de ervaren docent het verhaal van Boels. ‘We hadden een duidelijke opdracht waar veel te weinig mee is gedaan. Bussemaker, de vorige decaan van FBE, heeft erbij gezeten.’
Kleine overwinning
Hoe nu verder? Als eind maart het reorganisatieplan wordt gepresenteerd door de managers van AMSIB, blijkt het niet in orde te zijn. In het plan is bepaald dat een docententeam binnen AMSIB onevenredig hard wordt wegbezuinigd. Dat mag niet. Bovendien ontbreekt nog steeds strategische onderbouwing: waarom snoeien we juist deze afdelingen weg?
Werkwijze HvanA
HvanA volgde de gebeurtenissen bij AMSIB dit jaar voortdurend. We schreven dit verhaal om te begrijpen waarom de sfeer dit jaar zo omsloeg bij AMSIB, door medewerkers en andere insiders te spreken over het afgelopen jaar.
Het artikel is aan alle betrokkenen voorgelegd, waarna ook de faculteit betrokken is bij het stuk. Alle betrokkenen hebben kans gekregen het te checken op feitelijke onjuistheden. HvanA vroeg dit jaar twee keer om een interview met het MT van AMSIB, maar kreeg dat niet voor elkaar.
Het is voorlopig niet duidelijk wie wel en niet zijn baan houdt bij de opleiding. De onzekerheid houdt voorlopig dus aan, schrijft de faculteit eind juni. Toch claimen sommige docenten de gang van zaken als een kleine overwinning. ‘We hebben laten zien voor elkaar op te komen als collega’s. Dat we niet zomaar over ons heen laten lopen. De saamhorigheid binnen AMSIB is ontzettend groot gebleken’, zegt er een.
De docent van de printers en het fruit ziet dat ook. ‘Het is hier een verhaal van wij tegen zij geworden, maar als docenten hebben we laten zien dat als we ons goed inlezen, voet bij stuk houden en onze eisen kenbaar maken, we toch heel wat kunnen bereiken in zo’n reorganisatieproces.’ Sommigen hebben het gevoel dat er al meer wordt geluisterd. Het jaar is ergens dus ook positief geweest, zegt Geno Wals van de opleidingscommissie. ‘We hebben de democratie weer wat adem ingeblazen.’
Stem
En de studenten? Geprobeerd is de stress zo veel mogelijk bij hen weg te houden, zegt de ervaren docent. ‘Maar dat lukt natuurlijk niet altijd in zo’n situatie’, erkent hij. Wals bevestigt dat: ‘Lang niet iedere student is hiermee bezig. Maar je hoort wel dingen zeggen als “zorg dat je je diploma snel haalt, voordat het erger wordt.” Er is angst dat het onderwijs minder wordt.’
Voor komend studiejaar hebben zich tot op heden 25 procent minder studenten aangemeld. AMSIB zal op den duur kleiner en flexibeler worden ingericht. Maar in dat proces hebben studenten en docenten nu wel een stem, als het aan Ekel ligt.
In de woorden van de faculteit zelf: ‘De nieuwe decaan van FBE gaat graag in op het verzoek van de medewerkers en medezeggenschap om actief betrokken te zijn bij de inhoudelijke ontwikkeling van de nieuwe meerjarenstrategie. Huidige en nieuwe studenten kunnen blijven rekenen op het kwalitatief hoogwaardig onderwijs van AMSIB’, is de belofte in het bericht.
Eindredacteur bij HvanA. Ik volg en schrijf van alles en luister graag naar de verhalen die je te vertellen hebt. Tips voor zo’n goed verhaal op HvanA? Stuur een mailtje naar benne@hvana.nl.
