Na ruim 240 jaar geen nieuwe studenten meer bij opleiding Maritiem Officier
Stadsarchief Amsterdam
De wortels van de HvA
Slecht nieuws voor de opleiding tot Maritiem Officier. De HvA heeft besloten komend jaar geen studenten meer toe te laten tot de opleiding, die in tijden van bezuinigingen te duur is geworden om nog te blijven aanbieden.
Het is ‘een pijnlijk maar noodzakelijk besluit’, laat een woordvoerder van de HvA weten aan HvanA. De opleiding tot Maritiem Officier is aan de dure kant en trekt al jarenlang relatief weinig studenten, gemiddeld telkens zo’n twintig tot vijfentwintig per jaar.
Dat is volgens de hogeschool te weinig om de opleiding ook komend jaar nog te blijven aanbieden. Daarom is besloten de aanmeldingen voor 2026/2027 stop te zetten.
Huidige studenten bij Maritiem Officier hoeven zich geen zorgen te maken: zij kunnen hun studie gewoon afmaken. Maar nieuwe aspirant-zeevaarders zullen hun heil elders moeten zoeken, want in Amsterdam is het komend jaar niet meer mogelijk om je aan te melden.
Geschiedenis
Historisch gezien is het een wrang moment voor de HvA. De opleiding tot Maritiem Officier was er namelijk al in 1785 en geldt als de oudste voorloper van de hogeschool. De ‘Kweekschool voor de Zeevaart’, aan de Prins Hendrikkade te Amsterdam, was de eerste zeevaartschool van Europa die jonge studenten kost en inwoning bood. Twee eeuwen later, in 1971, werd het de Hogere Zeevaartschool Amsterdam. En weer later ging die op in de HvA.
‘We vinden het oprecht jammer dat we dit besluit moeten nemen’
De HvA ontstond uiteindelijk in 1992 na enkele fusies en bleef de opleiding aanbieden. Studenten worden er anno 2026 opgeleid als stuurman of scheepswerktuigkundige en leren van alles over de zeevaart. Als stagiair maak je lange reizen op zee, zie je soms maandenlang ‘niets anders dan water’ en leer je schepen van machinekamer tot brug kennen.
Jammer
Dat er na 241 jaar voorlopig geen studenten meer kunnen starten, betreurt de HvA. ‘We vinden het oprecht jammer’, zegt de woordvoerder. ‘Juist gezien de waarde en historie van de opleiding en de grote betrokkenheid van docenten en studenten.’
Kleine opleidingen liggen door de oplopende bezuinigingen momenteel onder een vergrootglas. Die druk werd ook al jaren bij Maritiem Officier gevoeld. Volgens de woordvoerder is in die tijd bekeken of er mogelijkheden waren maar heeft de hogeschool het besluit nu moeten nemen om de kwaliteit van onderwijs te waarborgen.
Volgens de HvA is het ‘zeer aannemelijk’ dat de opleiding niet meer in deze vorm terugkomt
Van een definitief eind wil de hogeschool niet spreken. De woordvoerder heeft het over een ‘pauze’ en zegt dat de HvA nog altijd mogelijkheden verkent om het nautische onderwijs in de toekomst te blijven aanbieden.
Tegelijk lijkt er weinig toekomst voor de opleiding, in ieder geval in deze vorm.
In Nederland bieden vier hogescholen de opleiding nu aan. Volgens de woordvoerder is dat eigenlijk te veel gezien de geringe interesse voor het vak. Het College van Bestuur moet er nog een beslissing over nemen, maar het is ‘zeer aannemelijk’ dat de opleiding niet meer op dezelfde manier terugkomt. Aspirant-zeevaarders kunnen nog wel in Rotterdam, Vlissingen of Leeuwarden de opleiding volgen.
Het is niet voor het eerst dit jaar dat de HvA besluit een bachelor te ‘pauzeren.’ Ook de bachelorroute tot Interprofessionele Paramedische Zorg (IPZ) is door het lage aantal aanmeldingen stopgezet voor 2026/2027. De bezuinigingen, die komende jaren in de tientallen miljoenen euro’s lopen, zetten ook kleine masters onder druk.
Geplaatst door
Eindredacteur bij HvanA. Ik volg en schrijf van alles en luister graag naar de verhalen die je te vertellen hebt. Tips voor zo’n goed verhaal op HvanA? Stuur een mailtje naar benne@hvana.nl.
