Nieuwe cao: vijf procent meer salaris en strengere regels voor sociale veiligheid
Paul Disco
Hbo-medewerkers krijgen vanaf 1 januari 2026 een salarisverhoging van vijf procent. Dat staat in het onderhandelaarsakkoord waar de vakbonden en de Vereniging Hogescholen deze week mee naar buiten kwamen. Naast het loonakkoord bevat de nieuwe cao een reeks afspraken over sociale veiligheid, inclusiviteit en werkdruk.
Salaris en schalen
Alle medewerkers ontvangen per 1 januari 2026 vijf procent meer salaris. Daarnaast komt er een eenmalige uitkering van 700 euro bruto bij een voltijds dienstverband (naar rato voor parttimers). Hogescholen krijgen tot februari om de verhogingen met terugwerkende kracht uit te betalen.
De salarisschalen zijn opnieuw ingericht. De onderste schalen gaan extra omhoog, het aantal stappen per schaal wordt geharmoniseerd en er blijft vanaf schaal 6 nog maar één aanlooptrede over. Startende medewerkers treden daardoor hoger in en de verschillen binnen schalen worden kleiner. Hogescholen mogen de nieuwe treden ook toepassen op zittend personeel, zolang niemand erop achteruitgaat.
Inclusievere cao
De cao wordt tekstueel en inhoudelijk inclusiever. Verlofregelingen zoals ouderschapsverlof, adoptieverlof en aanvullend geboorteverlof gelden voortaan voor alle ouders die feitelijk de verzorgende rol vervullen.
Nieuw is een uitgebreid gendertransitieverlof van maximaal 33 weken met behoud van salaris.
De cao afspraken in het kort
- 5% loonsverhoging per 1 januari 2026
- 700 euro eenmalig bruto (naar rato)
- Onderste schalen extra versterkt
- Inclusieve cao
- Sociale veiligheid versterkt
- Realistische werkdruk
- Arbeidsongeschiktheid maatregelen
- Onderzoek functiewaardering
- Looptijd: 2026
Werknemers die een notarieel samenlevingscontract afsluiten, krijgen voortaan hetzelfde bijzondere verlof als bij een huwelijk.
Ook wordt expliciet aandacht besteed aan menstruatieklachten, menopauze en vruchtbaarheidsbehandelingen: hogescholen moeten passende ondersteuning opnemen in hun zorgarrangement.
Sociale veiligheid
Iedere hogeschool moet uiterlijk 1 januari 2027 beschikken over een onafhankelijke ombudsfunctionaris, en interne en externe vertrouwenspersonen die LVV-gecertificeerd zijn. Zij rapporteren jaarlijks geanonimiseerd over meldingen en patronen. Klachten over het College van Bestuur worden behandeld door de Raad van Toezicht.
Werkdruk en taakopdracht
De bestaande afspraak over een realistische taakopdracht wordt uitgebreid. Teams krijgen nu recht op professionele begeleiding bij gesprekken met de leidinggevende over werkdruk en taakverdeling. Deze begeleiding kan worden betaald uit het professionaliseringsbudget.
Arbeidsongeschiktheid en reorganisaties
Voor werknemers die vanaf 1 januari 2026 voor 35 procent of minder arbeidsongeschikt raken, garanderen hogescholen een baan op de resterende verdiencapaciteit, inclusief een verzekering die tachtig procent van het loonverschil dekt. Heeft een instelling zo’n verzekering niet, dan behoudt de medewerker honderd procent van het salaris.
Medewerkers die onder de Wet banenafspraak vallen, worden bij reorganisaties buiten de afspiegeling gehouden en kunnen dus niet op die grond worden ontslagen.
Beeld: Paul Disco | Douwe-dirk van der Zweep
Toelichting
De cao is een resultaat van gesprekken tussen de Vereniging Hogescholen en de vakorganisaties Algemene Onderwijsbond (AOb), FNV Onderwijs & Onderzoek, FvOv en CNV.
HvanA sprak over de cao met Douwe-dirk van der Zweep, onderhandelaar namens de vakbond AOb.
Hoe kan iedereen vijf procent salaris erbij krijgen terwijl hogescholen moeten bezuinigen?
‘Hogescholen krijgen jaarlijks een arbeidsvoorwaardenruimte vanuit OCW. De hogescholen en bonden hebben die volledige ruimte voor volgend jaar benut. De vijf procent komt dus niet uit de reguliere begroting van opleidingen, maar uit de landelijke loonruimte. Instellingen moeten daarnaast wel blijven bezuinigen om structurele krimp op te vangen, maar dat staat dus los van de cao.’
Waarom is er niet gekozen om geen verhoging door te voeren?
‘Omdat hogescholen anders achterop raken bij marktsectoren, waar salarissen de afgelopen jaren wél stegen. Daarnaast moest er inflatie worden gecompenseerd en is het wettelijk minimumloon opnieuw verhoogd, waardoor de hele salaristabel moest worden aangepast. Zonder loonsverhoging zouden vooral de lagere schalen onder druk komen te staan en zou de sector minder aantrekkelijk worden om in te werken.’
Wat merkt een medewerker zelf van de veranderingen in de salarisschalen?
‘Iedereen krijgt sowieso vijf procent erbij. Startende medewerkers treden hoger in en de “aanloopjaren” verdwijnen grotendeels. Medewerkers die al aan het schaalmaximum zitten, en waar dat maximum omhoog gaat, kunnen opnieuw doorgroeien naar dat hogere bedrag. Dat gebeurt op het moment dat hun periodiek wordt toegekend.’
Waarom krijgt iedereen ook nog 700 euro?
‘Dat bedrag komt voort uit een meevaller in de loonruimte van 2025. In dat jaar was er budget over dat nog niet was ingezet in de cao-afspraken. Dat geld moet alsnog bij medewerkers terechtkomen, en daarom is gekozen voor een eenmalige uitkering.’
Wat verandert er concreet verder voor docenten in schaal 11, 12 en 13?
‘De cao bevat geen nieuwe afspraken voor inschaling, maar wel de afspraak dat een onafhankelijke expert het hele functiewaarderingssysteem gaat onderzoeken, inclusief het onderscheid tussen schaal 11, 12 en 13. De uitkomsten moeten richting geven aan de volgende cao-onderhandelingen.’
Deel dit verhaal op je socials:
Geplaatst door
Ik ben hoofdredacteur van HvanA. Heb je nieuws over de HvA, wil je wat kwijt of gewoon even bijpraten: mail gerust naar paul@hvana.nl
