Wie ben ik en welke studie past wél bij mij? Aan de HvA kun je er nu een vak over volgen

Veel studenten die beginnen in het hbo vallen al in het eerste jaar van hun opleiding uit. Zonde, vindt de HvA. Daarom biedt de hogeschool sinds dit jaar een module aan waarin je onderzoekt welke studie wél bij je past, als je dreigt uit te vallen. De bonus? Je krijgt er ook nog eens vijftien studiepunten voor.

Op de zevende verdieping van het Wibauthuis zit een groep van zo’n tien studenten bij elkaar. De sfeer is losjes: wie het lokaal binnenloopt ziet niet alleen laptops en aantekeningen, maar ook spelletjes als Halli Galli en Regenwormen op tafel liggen.

Onderdeel van de pauze? Nee, dit ís het vak. Welkom bij ‘Empower’, een nieuwe module die je sinds dit studiejaar kunt volgen aan de HvA. Wie is uitgevallen of de motivatie voor de studie even behoorlijk kwijt is geraakt, leert hier opnieuw wat-ie leuk vindt.

‘En dat doen deze studenten niet alleen door hard te reflecteren, maar ook spelenderwijs’, vertelt Zazie van der Leeuw van Studentenzaken. Samen met Hadassa Kruithof (docent Toegepaste Psychologie), die later in het gesprek aansluit, legt ze ons wat meer uit over de module. ‘We willen studenten weer in hun kracht zetten en op koers houden binnen de HvA.’

(tekst loopt door onder foto)

Ik las dat ‘Empower’ is ontstaan om iets tegen het grote aantal uitvallers te doen. Aan de HvA stopt of switcht veertig procent van de studenten al in het eerste jaar van hun opleiding, zag ik. Waarom zijn het er zó veel?
Zazie van der Leeuw: ‘Ja, dat gaat om een grote optelsom. Studenten hebben ten eerste niet altijd het juiste beeld van een opleiding, ook schiet de voorlichting soms tekort. En is er ook een groot deel dat het gewoonweg niet redt. Op je zestiende of zeventiende meteen “goed” kiezen is echt niet zo makkelijk als het misschien lijkt.’

Toch lijken we dat lange tijd te hebben geaccepteerd in het hbo.
Van der Leeuw: ‘Uitval hoort erbij, het is op zich ook helemaal niet erg om te stoppen. Maar het percentage uitvallers is veel te hoog, dat hebben we inderdaad veel te lang geaccepteerd. Volgens de wet heeft de propedeuse een oriënterende functie, maar in de praktijk komt daar vaak weinig van terecht. In feite zeggen we vaak tegen studenten als ze eenmaal gestart zijn: boem, je bent begonnen, doe je best enzovoort en succes ermee.’

Jullie willen deze studenten bij dit vak ‘empoweren’. Wat betekent dat?
Van der Leeuw: ‘Veel studenten zijn zoekende in jaar 1. Dat willen wij met deze module ondervangen. Het gaat erom ze weer op koers te krijgen. Studenten die de “verkeerde” keuze hebben gemaakt, zien dat vaak als een faalervaring. Velen schrijven zich uit, gaan werken en denken: studeren? Dat is niet meer voor mij.’

 ‘Veel van deze studenten hebben geen positieve ervaring met school en zijn daardoor gaan twijfelen, ook aan zichzelf’

‘Om dat tegen te gaan doen we nu aan “switch support”, met keuzecoaches die studenten laagdrempelig advies geven als ze even zoekende zijn. En we bieden dus deze Empower-module aan, waarbij je tien weken aan de slag gaat met vragen als: wie ben ik, wat wil ik en hoe kan ik straks wél succesvol studeren. Daarbij ga je echt aan de bak.’

Toen ik het lokaal binnenliep zag ik Halli Galli op tafel liggen en studenten een potje Regenwormen spelen.
Van der Leeuw: ‘Klopt, ze komen deze week aan de hand van ‘spel’ eventjes uit de zwaarte van het thema. Maar voor de helderheid: dit is niet een module die je zomaar even doet. Vandaag zijn ze heel de dag bezig geweest, hebben ze een life map gemaakt, stilgestaan bij hun jeugdhelden en bij hoe ze zijn geworden wie ze nu zijn.’

Erachter komen wie je bent, wat je wilt: wat is eigenlijk het verschil met een bezoek aan de psycholoog?
Van der Leeuw: ‘Er zijn zeker raakvlakken. Dat we het gesprek hierover normaliseren – ook op de hogeschool – maakt mij heel erg blij. Veel van deze studenten hebben geen positieve ervaring met school en zijn daardoor gaan twijfelen. Hier komen ze weer bij zichzelf en doen ze vaardigheden op waar ze ook in hun carrière profijt van hebben.’

Haddasa Kruithof, die net is aangesloten: ‘En we wéten dat het werkt. Bij Toegepaste Psychologie is in de afgelopen jaren al veel geëxperimenteerd met “veerkrachtig” studeren, waarbij je studenten helpt om met tegenslag om te gaan. Dat heeft heel erg geholpen om studenten die zoekende waren, weer gemotiveerd te krijgen.’

Klinkt allemaal heel belangrijk, maar waarom krijg je er studiepunten voor?
VdL: ‘Het stuk identiteitsontwikkeling is de basis. Om het ook de studiepunten waard te maken, hebben we er hbo-vaardigheden in verwerkt, zoals presenteren en effectief communiceren: hoe kun je verwoorden waar je mee zit? Wij geloven dat dit belangrijke kwaliteiten zijn voor later, ook in je carrière.’

‘Dit gaat in feite over de vraag wat onze taak als onderwijsinstelling moet zijn’

Wat is het belangrijkste dat jullie de studenten mee willen geven?
K: ‘Een stuk commitment en plezier. Veel studenten merken in het eerste jaar dat het ze niet lukt om zich aan afspraken en deadlines te houden. Dat is vaak een heel individueel proces. Wat ze onwijs fijn vinden aan deze module, is dat ze hier herkenning vinden en zo elkaar verder kunnen motiveren om in hun kracht te komen.’

Klinkt bijna alsof je een beetje volwassen mag worden aan de HvA.
K: ‘Persoonsvorming, inderdaad, daar gaat dit over. In feite gaat het ook over wat onze taak als onderwijsinstelling is. Dat je studenten een stukje stevigheid probeert mee te geven. Zowel de HvA als deze jongeren kunnen daar later nog veel profijt van hebben.’