Nakba-herdenking in Amsterdam: ook HvA’ers zoeken ruimte voor solidariteit en dialoog
Tessel Bruns
Nakba-herdenking Dominicuskerk Amsterdam
In de Amsterdamse Dominicuskerk vond donderdag de herdenking van de Nakba plaats. Honderden mensen stonden stil bij de verdrijving van Palestijnen in 1948, én bij het huidige geweld in Gaza. Onder de aanwezigen: HvA’ers die pleiten voor meer ruimte voor solidariteit en dialoog binnen de hogeschool.
Een gemengd publiek druppelt de kerk binnen en neemt plaats op een stoel of bank. Daar ligt een kaartje waar ze hun gevoel op mogen schrijven, en later in de olijfboom mogen hangen. Op de achtergrond klinken de namen en leeftijden van vermoorde Palestijnen in Gaza, voorgelezen door de Palestijns-Libanese kunstenaar Alaa Minawi. ‘Less then one years old.’
De herdenking wordt geopend door journalist en presentator Naeeda Aurangzeb: ‘Als we alle namen zouden noemen, kunnen we hier blijven wonen.’
Ook de Palestijnse journalist Amal Helles neemt plaats achter de microfoon. Zij vluchtte met haar twee kinderen vanuit Khan Younis naar Nederland en benadrukt dat de Nakba geen herinnering is: ‘De Nakba is nog steeds bezig.’ Als Helles spreekt over haar ervaringen in Gaza, is het publiek zichtbaar geëmotioneerd.
Oud-PvdA-minister ontwikkelingssamenwerking Jan Pronk haalt hard uit naar het kabinet, en vraagt zich af waarom Nederland toekijkt terwijl het geweld tegen de Gazanen doorgaat.
Beeld: Tessel Bruns | Alaa Minawi leest namen van Palestijnse slachtoffers voor
‘Laten we de herdenking van de Nakba vertalen naar voorstellen voor duidelijke politieke actie’, eindigt hij.
Beeld: Tessel Bruns | Charlotte Kemmeren
Voor Charlotte Kemmeren, projectmanager bij SeSi, is het een ‘heel indringende en emotionele dag.’ Het SeSi Community Center is medeorganisator van de herdenking. Samen met Abdel Nassiri van HvA4Palestine stelde Kemmeren voor om de Nakba dit jaar in de Dominicuskerk te herdenken.
‘Dat er meerdere HvA’ers aanwezig zijn, vind ik heel fijn’, zegt Kemmeren. ‘Het laat zien dat ook mensen op de hogeschool de behoefte hebben om dingen in solidariteit met Palestina te organiseren.’
Rol HvA
Dat Israël-Palestina een gevoelig onderwerp is waarbinnen verschillende perspectieven bestaan, geldt ook binnen de HvA.
Kemmeren vertelt dat SeSi vorig jaar ook een Nakba-herdenking faciliteerde, toen in een lokaal op de HvA. ‘Dat was kleiner, maar ook heel intiem.’ Wat haar toen al opviel, is dat er veel angst leeft op de hogeschool. ‘Tijdens de herdenking liepen er veel beveiligers op de gang.’
‘Altijd als we vanuit SeSi iets organiseren voor Palestina heb ik het gevoel dat ik iets verkeerds doe’
Ze begrijpt dat het ingewikkelde kwesties zijn voor het bestuur van de HvA, ‘maar we hebben vandaag onder andere naar Jan Pronk geluisterd, die zei: je kunt zó veel doen.’
Toch merkt ze dat er nog altijd weinig ruimte is op de hogeschool voor dit soort initiatieven. ‘Waarom mocht de Nakba-herdenking niet worden aangekondigd in de nieuwsbrief van Diversity Network HvA?’, vraagt ze zich bijvoorbeeld af. ‘Altijd als we vanuit SeSi iets organiseren voor Palestina heb ik het gevoel dat ik iets verkeerds doe.’
Het liefst wil Kemmeren dat de HvA zich duidelijk uitspreekt tegen de genocide in Gaza, ‘maar het lijkt me toch dat ruimte geven om iets te faciliteren of organiseren het minste is wat de HvA kan doen.’
SeSi wil ook graag iets organiseren over antisemitisme, zegt ze: ‘Wat is antisemitisme? Waar komt het vandaan? Hoe kunnen we dat beter begrijpen? Het is belangrijk om ook die vragen te bespreken, omdat daaromheen veel angst bestaat.’
Dialoog
Om gevoelige onderwerpen bespreekbaar te maken, werd vorig jaar ‘HvA in dialoog’ in het leven geroepen. ‘Een initiatief om te kijken hoe we de dialoog beter kunnen verankeren in het DNA van de HvA’, zegt dialoogfacilitator Vivianne Goedhart.
Beeld: Tessel Bruns | Olijfboom met kaartje
‘Want juist in deze maatschappelijk roerige tijden is het belangrijk dat we verschillen binnen de HvA niet uit de weg gaan maar bespreekbaar maken.’
‘Als je de dialoog in het DNA van de HvA wilt krijgen, moet het bestuur zich duidelijker uitspreken’
Maar het initiatief komt moeilijk van de grond. ‘Het curriculum zit propvol waardoor docenten niet goed weten wanneer ze ruimte kunnen maken voor zo’n gesprek. En daarnaast zijn docenten ook vaak afwachtend, omdat ze bang zijn dat het gesprek escaleert en ze de grip verliezen, legt Goedhart uit. Bovendien heb ik slechts één dag per week om eraan te werken. Dan is het heel erg zoeken naar het juiste bereik.’
Beeld: Tessel Bruns | Bezoekers Nakba-herdenking
Daar komt bij dat ‘HvA in dialoog’ aan het einde van het jaar wordt opgeheven vanwege de bezuinigingen. ‘Dus zijn we nu vooral bezig met de vraag hoe we nog iets duurzaams kunnen neerzetten voor daarna. We werken aan een SharePoint pagina met informatie, en willen een pool van getrainde collega’s opzetten die dit soort gesprekken kunnen faciliteren.’
Maar Goedhart twijfelt of dat genoeg is, zeker als het gaat om Israël-Palestina. ‘Als je de dialoog in het DNA van de HvA wilt krijgen, moet ook het bestuur zich duidelijker uitspreken. Nu voelt het alsof er wel gesprekken plaatsvinden, maar er geen kleur wordt bekend.’
‘In zo’n situatie is dialoog niet de juiste vorm omdat er geen sprake is van gelijkwaardigheid.’
De roep om meer ruimte voor solidariteit, erkenning én dialoog lijkt in ieder geval steeds luider te klinken – ook bij HvA’ers. Hoe het bestuur daarin meebeweegt, blijft de vraag.
