Minder afval op Lowlands, hoe krijgen onderzoekers van de HvA dat voor elkaar?
Creative Commons/Flickr
Lowlands (2019)
Bergen aan afval blijven er ieder jaar liggen op het terrein van Lowlands. Dat kan anders, denken onderzoekers van de HvA. Maar hoe overtuig je feestende festivalgangers ervan dat ze netjes hun troep opruimen? ‘Het festival zelf wil niet te veel met het belerende vingertje wijzen.’
Drinken, feesten, sjansen: op het driedaagse muziekfestival in Biddinghuizen is het steevast reuzegezellig. Maar netjes opruimen? Daar staan de festivalbezoekers van Lowlands nou niet om bekend. Kan dat ook anders?
Het lectoraat Psychologie voor een Duurzame Stad van de HvA gaat dat dit jaar onderzoeken. Deze zomer staan de onderzoekers met hun eigen container op het wetenschapsgedeelte van Lowlands, ook gaan ze al interviewend de camping op. Nico Benoist, een van de onderzoekers van het lectoraat, legt ons meer uit over het project.
Op Lowlands blijft meer dan 200 ton aan campingspullen achter, schrijven jullie in de opzet van dit onderzoek. Tweehonderdduizend kilo afval, op één festival?
‘Ik zal je sterker vertellen: het is nog een stuk meer. Die 200 ton betreft namelijk alleen de campingspullen – partytenten, luchtbedden, boulderkarren. Maar als je de rest van het afval op het festival ook nog meetelt in de som, kom je uit op zo’n 500.000 kilo.’
‘Bijna twee derde van de partytenten blijft achter op Lowlands, zagen ze afgelopen jaar’
‘Mensen kopen van alles in voor zo’n festival, spullen van lage kwaliteit die ze ook weer net zo makkelijk achterlaten. Bijna twee derde van alle partytenten blijft achter op het terrein, om je maar een voorbeeld te noemen. Dat hebben ze afgelopen jaar geturfd.’
Hoe los je dat op?
‘Dat is complex. Zeker omdat tijdens zo’n festivalweekend het plezier hebben centraal staat, lol maken. De meeste mensen gaan voor gemak en willen na afloop snel naar huis. Dan heb je niet zo heel veel zin om ook nog eens je burgerlijke plicht te doen.’
‘Toch zijn er ook voorbeelden van festivals waar het een stuk beter gaat. Terwijl Lowlands hiermee worstelt, gaat het op Down The Rabbit Hole altijd een stuk beter. Daar is de camping brandschoon na afloop. Het kan dus wel. Ligt wellicht aan het publiek, of de programmering. Maar misschien wordt er daar ook wel beter over gecommuniceerd door de organisatie.’
Nationale Wetenschapsagenda
Dit onderzoek is gefinancierd door de Nationale Wetenschapsagenda (NWA). Dat is een programma van de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) dat als doel heeft om maatschappelijk relevant, actueel onderzoek te stimuleren.
De NWA benaderde het HvA-lectoraat om iets te doen op Lowlands Science, dit jaar. De HvA-onderzoekers hebben het idee vervolgens samen met de Universiteit van Amsterdam en Public Cinema (een designbureau) uitgewerkt.
Jullie gaan nu onderzoeken wat ervoor nodig is om festivalgangers hun verantwoordelijkheid te laten nemen voor het afvalprobleem. Hoe precies?
‘Dit onderzoek is drieledig. In onze container krijgen bezoekers een interactieve video te zien over dit probleem. Na afloop vragen we de helft van de deelnemers om “ambassadeur” te worden met een foto, waarmee ze dan uitdragen dat ze iets aan het afvalprobleem willen doen.’
‘We willen ook weten of dit een thema is wat mensen openlijk willen bespreken met elkaar. Dat doen we door bezoekers te vragen of ze een plaktattoo willen waarin dit thema naar voren komt. Bijvoorbeeld een plaatje van een gebroken, verdrietige partytent. Zodat er mogelijk een gesprek op gang komt.’
‘Tot slot gaan we interviews houden met festivalgangers op de camping, om erachter te komen wat maakt dat ze wel of niet hun afval opruimen en welke maatregelen ze passend zouden vinden, zodat Lowlands daar ook weer van leert. Die bevindingen kunnen we dan weer meenemen naar volgend jaar.’
Ik wil niet voor alle festivalgangers spreken, maar ze staan bij Lowlands over het algemeen niet bekend om hun bewuste, morele, nuchtere staat van zijn. Is jullie boodschap wel aan deze jongeren besteed?
Benoist glimlacht. ‘Ik weet wel zeker dat we te maken gaan krijgen met groepjes jongeren die af en toe een beetje van de kaart zijn. Toch denk ik dat je op zo’n festival ook juist een heel open, vrije, wat minder gehaaste sfeer hebt. Dat maakt dat je misschien juist een heel inhoudelijk gesprek kunt hebben over dit onderwerp.’
Beeld: HvA | Nico Benoist
Jullie schrijven in de opzet van het onderzoek dat Lowlands hoopt te leren hoe je over dit ‘moreel beladen onderwerp’ kunt communiceren, en dat nu het risico bestaat dat communicatie over het minderen van je afval ‘niet goed valt’. Is het echt zo moeilijk om mensen te vertellen dat ze gewoon hun troep moeten opruimen?
‘Mojo, de organisatie achter Lowlands, worstelt hiermee. Ze willen namelijk niet te belerend overkomen. Een van de kerngedachten achter een festival als Lowlands is juist ook dat je er even een heel weekend van god los en vrij mag zijn, dat speelt een rol.’
Dit klinkt misschien ouderwets, maar hebben we het hier niet gewoon over goed fatsoen? Even je partytent opruimen.
‘De organisatie is voorzichtig met dat soort boodschappen. Mede daarom benaderen ze het opruimen van afval nu heel erg service-gericht. Zo van: kijk, hier hebben we een afvalstraat. Begrijpelijk, maar benader je ze bezoekers dan niet te veel als consument? Wat als je ze aanspreekt op hun gedeelde verantwoordelijkheid?’
Tot slot, jongeren lijken duurzaamheid steeds minder belangrijk te vinden. Ook aan de HvA. Wat is ervoor nodig om hen het gevoel te geven dat hun gedrag wel degelijk effect heeft?
‘Ik denk niet dat mensen het per se minder belangrijk zijn gaan vinden. Maar met alle andere crises en oorlog in de wereld lijkt het belang van een duurzame wereld wel wat meer naar de achtergrond te zijn verdwenen.’
‘Het collectief benadrukken kan goed werken. We denken soms dat we er alleen voor staan bij het klimaatprobleem, maar dat is echt niet zo. Vergis je niet, het grootste deel van de mensen in Nederland vindt dit nog altijd een heel belangrijk probleem. Als we ons dat beseffen, dan komen we al een heel eind.’
Geplaatst door
Eindredacteur bij HvanA. Ik volg en schrijf van alles en luister graag naar de verhalen die je te vertellen hebt. Tips voor zo’n goed verhaal op HvanA? Stuur een mailtje naar benne@hvana.nl.
