‘Laat je vak je verrijken, maar bepaal vooral zelf wie je bent’

Van student in de collegebanken tot medewerker aan de HvA: Jessica Singh schrijft columns over de hogeschool die ze van twee kanten heeft leren kennen. Deze keer over de valkuil om je identiteit volledig te laten samenvallen met je werk. Maar je bent niet je LinkedIn-profiel, schrijft Jessica.

Ik begon dit schooljaar met een column over identiteit. En nu ik mijn laatste column schrijf, leek het me toepasselijk om ook daarmee te eindigen. Waarom? Ik heb dit studiejaar één cruciale les geleerd: Laat je werk niet je volledige identiteit bepalen.

Iedereen begint een gesprek op een feestje met: ‘En, wat doe jij voor werk?’ Alsof je functie onlosmakelijk is verbonden met wie je bent. Natuurlijk zegt je baan iets over je interesses en vaardigheden, je brengt er immers meer tijd door dan ergens anders. Maar zodra je jezelf gaat introduceren met ‘ik ben docent’ of ‘ik ben manager’, loop je het risico jezelf te verliezen in het idee dat dit je volledige persoonlijkheid is.

Veel van mijn vriendinnen worstelen de laatste tijd met hun werk, onze gesprekken gaan er veel over

Wanneer werk te veel samenvalt met je identiteit, ga je je eigenwaarde al snel meten aan je prestaties. En dat kan leiden tot een conflict met jezelf. Veel van mijn vriendinnen worstelen de laatste tijd met hun werk; onze gesprekken gaan er vaak over. Ze vragen zich af: ‘Past dit werk wel bij mij? Word ik hier echt gelukkig van?’ Belangrijke vragen, want wie wil er nu settelen uit angst voor het onbekende?

Als kind lijkt alles nog mogelijk. Je kiest op gevoel: voor astronaut, ballerina, piloot of in mijn geval musicalster. Je kiest iets op basis van wat je leuk vindt, zoals dansen of vliegen. Maar naarmate je ouder wordt, verschuift die vrijheid naar iets wat ‘praktisch’ moet zijn.

Tijdens mijn studie werkte ik in de horeca bij Indiaas restaurant Surya. Ik voelde me als een vis in het water, elke avond ontmoette ik mensen en zorgde ik dat ze een geweldige avond hadden. Ik wist: dit is wat ik moet doen, maar ook wist ik diep van binnen dat ik dit niet de rest van mijn leven zou kunnen doen. Niet omdat ik het niet leuk vond, maar alleen omdat het mij niet praktisch leek.

Je werk voelt tegenwoordig als je identiteit: dus wie ben je dan eigenlijk?

Hetzelfde geldt voor mijn liefde voor kinderboeken schrijven. De berichtjes van ouders die vertellen hoe mijn boek hun kind raakt, geven me het ultieme gevoel van voldoening. Maar ook hier: geen financiële zekerheid, dus geen duurzame toekomst.

Toch zie ik achteraf een rode draad: ik wil mensen helpen, van betekenis zijn. Of dat nu in de horeca is, als schrijver of als begeleider van studenten. En ja, het moet ook praktisch zijn. Maar betekenisvol en praktisch hoeven elkaar niet uit te sluiten.

Maar wat als je niet weet waar je gelukkig van wordt? Als werk voelt als je identiteit: wie ben je dan, als je twijfelt aan je werk? Ik spreek steeds vaker mensen die worstelen met die vraag. Ze hebben leuke momenten, maar dan beginnen ze te twijfelen: is dit het dan? Nu ik geen kind meer ben, zie ik wat de realiteit is. De realiteit waarin mijn ouders ook leefden: sommige mensen zullen nooit een baan vinden die past bij hun identiteit. Soms draait het vooral om het hebben van een baan.

Dit klinkt heel treurig, vooral als je zelf misschien in zo’n situatie zit. Mijn advies voor nu: laten we onze identiteit niet zoveel laten draaien om het werk wat je doet. Vaak als ik mijn broertje vraag: ‘Hoe is werk?’ antwoordt hij met: ‘Prima, maar het blijft werk.’ Misschien moeten we het inderdaad gewoon maar zo luchtig bekijken.

We hebben zoveel meer dan dat: hobby’s buiten je vak en vriendschappen die niks met je baan te maken hebben. Dus: plan bewust momenten zonder werk. Ontwikkel hobby’s, koester je vrienden, neem je DI-uren op. En doe iets waar jij blij van wordt.

Als ik terugkijk op dit jaar, zie ik niet alleen werkervaring of professionele groei. Ik ben partner, vriendin, collega, creatieve geest, straks moeder… mijn werk is een onderdeel van mijn identiteit, maar zeker niet alles. Mijn tip aan iedereen die het nieuwe schooljaar start met een nieuwe rol: laat je vak je leven verrijken, maar bepaal vooral zelf wie je bent. Want uiteindelijk ben jij zoveel meer dan die functietitel op je LinkedIn‑profiel.