Jarenlang ‘gebrekkig’ beleid bij finance opleidingen met ervaren ‘angstcultuur’
Geschorste managers, een hoge werkdruk, gevoelens van sociale onveiligheid: de finance opleidingen van de HvA lijken al jaren in een negatieve spiraal te zitten. Uit een intern onderzoek blijkt dat een ‘angstcultuur’ onder medewerkers wordt ervaren – en dat nu de opleidingen voor een onderwijsvernieuwing staan. Kan het tij keren, of worden de problemen juist groter?
Het studiejaar 2023/24 is net begonnen als het management van het cluster Finance & Accounting een bureau aan het werk heeft gezet. TwynstraGudde, een grote speler in de Nederlandse consultancywereld, krijgt een opdracht mee. Het moet onderzoeken wat er nodig is om de finance opleidingen te vernieuwen. En, belangrijker nog, of ze er eigenlijk wel klaar voor zijn.
De vraag komt niet uit de lucht vallen. Bij de drie opleidingen waarom het gaat – Accountancy, Finance & Control en Finance, Tax & Advice – is al jaren het een en ander aan de hand. Bij bijna de helft van de medewerkers blijkt de ‘positieve stressbalans’ verstoord. De werkdruk is torenhoog, en sinds een jaar melden medewerkers zich ook over de ‘sociale onveiligheid’ binnen het cluster.
Misschien nog wel het meest belangrijk: studenten stromen en masse in het eerste jaar uit. Vakken blijken niet meer in de juiste volgorde te lopen in het eerste jaar, terwijl studenten ervaren dat het onderwijs ‘slecht geregeld’ is en ‘rommelig’ in elkaar zit, vertellen ze in mei 2024 aan HvanA.
Dit ga je lezen
- De drie opleidingen van het cluster Finance & Accounting zitten al jaren in zwaar weer: het onderwijs moet worden vernieuwd, terwijl veel basisvoorwaarden daarvoor niet op orde zijn
- Dat staat in een rapport dat in handen is van HvanA, en waarvoor medewerkers van de opleidingen zijn geïnterviewd
- Sommigen spreken in het onderzoek van een ‘angstcultuur’. Er zou jarenlang gebrekkig leiding gegeven zijn aan de opleidingen
- Intern ligt het rapport gevoelig: sommige docenten zeggen nooit van de bevindingen te hebben gehoord
- De opleidingsmanager heeft een ander beeld: het gaat nu beter en men is klaar voor de aanstaande onderwijsvernieuwing
- Toch lijkt het nog allesbehalve rustig: teamleiders zijn vertrokken, ook loopt er een nieuw intern onderzoek naar sociale veiligheid
Vicieuze cirkel
Begin 2024 sijpelt meer door over wat er aan de hand is. In het eindrapport, dat via een bron in handen komt van HvanA, laat TwynstraGudde err geen misverstand over bestaan: het cluster Finance & Accounting is de afgelopen jaren ‘in een negatief patroon terechtgekomen’.
‘Gebrekkig leiderschap gaat ten koste van de cultuur, gaat ten koste van het onderwijs’
‘Gebrekkig leiderschap gaat ten koste van de professionele cultuur en kwaliteit, wat ten koste gaat van de onderwijsprestaties. Het uitblijven van prestaties gaat ten koste van het vertrouwen in het leiderschap, etcetera’, schrijven de onderzoekers over de vicieuze cirkel waar de opleidingen in zijn beland. Termen als ‘angstcultuur’ vallen in het rapport, de problemen spelen al jaren.
Nadat in 2020 twee opleidingsmanagers op non-actief zijn gesteld omdat het ‘vertrouwen zoek is’, is men jaren zoekende naar houvast. Sinds de komst van opleidingsmanager Gregory Verbond, in 2022, lijkt he iets beter te gaan. Hij wordt ‘empathisch’ genoemd. Maar de onderwijsvernieuwing? Daar is het cluster nu nog lang niet klaar voor, concludeert het bureau. Een op de drie ondervraagde medewerkers ziet het trouwens ook helemaal niet zitten, die vernieuwing.
Gevoelig
De bevindingen uit het rapport zijn niet mals. Hoe ga je verder als opleiding, als dit zo wordt geconstateerd? Een andere vraag die opkomt is wat er nou eigenlijk met het rapport gebeurt. Krijgt men het überhaupt wel te lezen?
Het lijkt allemaal nogal gevoelig te liggen. HvanA krijgt via bronnen in de faculteit inzage in de manier waarop er met het rapport wordt omgegaan. In een mail van het management aan de deelraad van de faculteit, eind april 2024, wordt het rapport met blokletters ‘vertrouwelijk’ verklaard. Onder geen beding bespreken of delen met anderen, staat in de mail waarin het rapport is gepaperclipt.
Die deelraad vertegenwoordigt studenten en medewerkers van de faculteit, maar mag het er dus niet zomaar openlijk met studenten en medewerkers over hebben.
‘Dit heeft te maken met de gevoeligheid van de informatie’, schrijft de faculteitssecretaris. In vergaderingen van de raad wordt het rapport vervolgens niet openlijk besproken.
Onderwijsvernieuwing
Bij de drie opleidingen in het cluster Finance & Accounting wordt het onderwijs vanaf september 2025 vernieuwd.
Het onderwijs moet flexibeler worden, studenten gaan meer met beroepsvraagstukken en bedrijven in de klas werken, ze krijgen minder harde kennisoverdracht in hoorcolleges en worden op hun eigen proces ‘gecoacht’ door docenten. Er komt ook meer aandacht voor studentenwelzijn.
Twee docenten en een medewerker van het cluster, met wie HvanA vanaf de zomer van 2024 meerdere keren bijpraat, zeggen van het rapport nooit iets te hebben gezien. Zij willen anoniem blijven.
Weer een andere docent vertelt dat het tijdens een teamoverleg op de sheet van een powerpointpresentatie stond, maar verder niet inhoudelijk is behandeld. Dat het cluster niet klaar zou zijn om te vernieuwen, zou volgens deze bron niet zijn gemeld. Ook deze persoon durft niet vrijuit te spreken.
Liggen de bevindingen dan zo gevoelig? Ook het College van Bestuur krijgt het rapport nooit opgestuurd. De situatie rondom het rapport lijkt schimmig, en dat terwijl er in het onderzoek juist werd aangegeven dat er onder docenten en medewerkers ‘een groot verlangen is naar een meer open cultuur’ en ze ‘meer betrokken willen worden bij de besluitvorming.’
Sommige medewerkers die geïnterviewd worden door TwynstraGudde spreken immers van een ‘angstcultuur.’ Ze ervaren te weinig ruimte om kritisch mee te denken en ervaren een grote afstand naar de aanstaande onderwijsvernieuwing. ‘Mensen zijn terughoudend in het stellen van kritische vragen en geven van feedback’, stelt een van de geïnterviewde medewerkers in het rapport vast.
Verschillende verhalen
Januari 2025. Als we opleidingsmanager Gregory Verbond de aantijgingen voorleggen, reageert hij verbaasd. ‘Docenten hebben de inhoud van het rapport wél gezien’, zegt hij op zijn kantoor, waar ook hoofd communicatie Frederik Rutgers is aangeschoven. ‘Het zou ook raar zijn om de inhoud niet te delen. Bij de clusterbijeenkomst over de bevindingen is volledige transparantie geweest.’
‘Het moet niet zo zijn dat dingen die hier spelen een eigen leven gaan leiden’
De opleidingsmanager heeft dus weer een andere indruk van de situatie dan de medewerkers met wie HvanA spreekt. Over het niet zomaar willen delen van het rapport met jan en alleman zegt hij het volgende: ‘Ik moet mensen hier ook een beetje beschermen. Het moet niet zo zijn dat dingen een eigen leven gaan leiden. We willen niets achterhouden.’
Verbeteringen
Verbond zegt dat het de goede kant op gaat met het cluster. Dat er nu veel meer openlijk wordt gepraat. Dat er verbeteringen zijn in de cultuur. ‘Mensen zeggen nu veel vaker tijdens meetings: hier voel ik me niet prettig bij.’ Ook weten docenten volgens hem een stuk beter waar ze aan toe zijn en gaat het financieel beter met het cluster. Er is volgens hem een verbeterplan, maar dat wil hij niet delen met HvanA.
Hij herhaalt wat dat betreft eigenlijk wat hij vóór afgelopen zomer – in het vorige artikel van HvanA over de opleidingen – ook al in grofweg dezelfde woorden zei: ‘We hebben een gezamenlijk doel en daar werken we naartoe.’
Onrust blijft
Verbond straalt vertrouwen uit – toch lijkt er nog veel onrust bij de opleidingen.
Sinds november zijn alle drie teamleiders afgehaakt, ook is er een nieuw onderzoek gestart
Sinds afgelopen november zijn bijvoorbeeld alle teamleiders van de drie opleidingen afgehaakt. Een zit er ziek thuis, twee anderen hebben een nieuwe baan. Naar één vervanger voor die drie wordt nu nog gezocht, terwijl het nieuwe onderwijs in september moet beginnen en later in de herfst een accreditatie wacht, waar het voortbestaan van de opleidingen vanaf hangt. De voorzitter van de examencommissie zit ondertussen ook ziek thuis.
En dan is er nog een nieuw onderzoek gestart. Afgelopen herfst, negen maanden na de bevindingen van TwynstraGudde, krijgen docenten en medewerkers bericht in hun inbox. Ditmaal gaat het onderzoek specifiek om het functioneren van een medewerker die een jaar daarvoor al op non-actief is gesteld, en die zou hebben gezorgd voor sociale onveiligheid onder medewerkers.
Verbond stuurt 1 oktober een mail waarin medewerkers wordt opgeroepen verhalen te delen over deze persoon. ‘We vinden elke vorm van sociale onveiligheid namelijk onwenselijk’, schrijft hij. Het geeft te denken: waarom nu dit onderzoek starten, als deze persoon er al bijna een jaar niet meer actief was? Verbond wil er niet op reageren: het is een individuele kwestie.
‘Ons doel blijft helder: op naar het best mogelijke onderwijs’
Vertrouwen
In 2024 waren de opleidingen nog lang niet klaar om te vernieuwen. Maar nu dan? Opleidingsmanager Verbond zegt van wel. Hij heeft er vertrouwen in dat de organisatie er beter op staat en dat er vooral ook meer openlijk wordt gesproken. Toch heeft het er van buitenaf de schijn van dat de sfeer gespannen blijft.
Docent Theo Feijen durft hier als enige er wel openlijk wat over te zeggen voor dit stuk. Hij stelt vast: ‘Er is nog altijd veel spanning en irritatie onder medewerkers in het cluster. Dat er nu ook fors bezuinigd moet worden, helpt natuurlijk niet mee.’
Toch zal de stap naar het onderwijs 2.0 moeten worden gezet. Vanaf september 2025 beginnen de nieuwe studenten ermee, de accreditatie volgt daarna ook. Verbond: ‘Ons doel blijft helder: op naar het best mogelijke onderwijs’.
Verantwoording artikel
HvanA heeft in mei 2024 een eerste artikel geschreven over de situatie bij de opleidingen in het cluster Finance & Accounting. In dat artikel werd de vraag gesteld hoe het kwam dat de uitstroom onder studenten zo hoog lag.
In dat artikel werd gesteld dat nog niet bekend was wat de conclusies waren van onderzoeksbureau TwynstraGudde. Het rapport was in feite al ruim vier maanden af, bleek toen HvanA het rapport later in handen kreeg.
Er is sinds de zomer van 2024 tot januari 2025 op meerdere momenten gesproken met drie docenten, twee medewerkers, twee oud-docenten, een oud-student en een student om vat te krijgen op wat er speelt binnen het cluster. De meesten wilden niet worden geciteerd, omdat zij bang zijn dat dit negatieve consequenties heeft voor hen.
Op woensdag 22 januari is het gesprek gevoerd met opleidingsmanager Gregory Verbond en hoofd communicatie Frederik Rutgers. Het artikel is voorgelegd aan betrokkenen en gecheckt op feitelijke onjuistheden.
Geplaatst door
Eindredacteur bij HvanA. Ik volg en schrijf van alles en luister graag naar de verhalen die je te vertellen hebt. Tips voor zo’n goed verhaal op HvanA? Stuur een mailtje naar benne@hvana.nl.
Ik ben hoofdredacteur van HvanA. Heb je nieuws over de HvA, wil je wat kwijt of gewoon even bijpraten: mail gerust naar paul@hvana.nl
