‘Groepswerk blijft ingewikkeld, of je nou student of een Beatle bent’

Nieuws, memes, viral TikTok-trends? De wereld van haar studenten gaat razendsnel, weet Suzanne Okkes. In haar laatste column van 2025 gaat het over groepswerk, iets waar elke HvA-student of topmuzikant vroeg of laat wel mee te maken krijgt. ‘Altijd is er die spanning tussen introverten en extraverten.’

Soms (oké, eerlijk: best vaak) moet ik ineens aan The Beatles denken. Deze week gebeurde dat tijdens de redactievergadering van mijn derdejaars, die een heel semester werken aan het bedenken, maken en vermarkten van hun eigen magazine.

We zitten in een spannende fase: we gaan deze week naar de drukker. Ik keek om me heen en zag mensen verhit overleggen, luisteren, stilvallen, afdwalen, compromissen sluiten. En ik dacht: dit heb ik eerder gezien. Bij The Beatles, in de studio.

Sinds 2021 kunnen we The Beatles: Get Back streamen: een liefdevol samengesteld epos van drie keer drie uur, gemaakt door Peter Jackson – ja, die van The Lord of the Rings en The Hobbit, hij is duidelijk geen fan van beknopte verhalen. Voor fans is de lengte een plusplunt, voor ‘gewone’ kijkers zijn een paar highlights waarschijnlijk genoeg. Bijvoorbeeld het fragment waarin Paul McCartney in twee minuten het nummer ‘Get Back’ componeert: alsof je Van Gogh een schetsje ziet maken en ineens herken je er de zonnebloemen in.

Terwijl ik neuriënd begon te knutselen, ontplofte naast mij een groepslid

Maar de scène waar ik aan moest denken is minder heroïsch, een veel ongemakkelijkere situatie halverwege het proces. George Harrison is geërgerd en gedesillusioneerd opgestapt, omdat hij te weinig inbreng krijgt en in de kantine bespreken John Lennon en Paul McCartney hoe het nu verder moet. Ze weten niet dat er een microfoon in een bloempot verstopt zit. In de oorspronkelijke opnames klinkt het alsof het gesprek is opgenomen met een aardappel, maar Jackson heeft het met behulp van AI verstaanbaar weten te maken.

John en Paul, twintigers nog, zijn op dat moment zo’n beetje de grootste sterren ter wereld. En ze proberen als studenten in een projectgroepje nader tot elkaar te komen. John verwijt Paul dat hij zo overheersend is, zo precies weet wat hij wil. Paul verzucht wanhopig dat hij helemaal niet de leider wíl zijn, maar dat de anderen steeds naar hem kijken als er iets moet gebeuren. Iedereen die wel eens een groepsopdracht heeft moeten maken, zal die dynamiek herkennen.

Zelf moest ik tijdens de opleiding tot docent eens met een groepje medecursisten de klassieke spaghettitoren maken. Officieel met als doel om een zo hoog mogelijk bouwwerk te maken van spaghetti, plakband, marshmallows en touw; maar stiekem vooral bedoeld om je te laten ervaren wat er gebeurt als je moet samenwerken onder druk. Terwijl ik neuriënd begon te knutselen, ontplofte naast mij een groepslid, omdat ik niet eerst overlegde. Ik dacht dat ik initiatief toonde, zij voelde zich zwaar gepasseerd.

Groepswerk blijft ingewikkeld, of je nou een docent, een Beatle of een student bent.

Ik denk dat mijn studenten zich verheugen op de periode na hun afstuderen, als ze het lekker zelf mogen doen

Altijd is er die spanning tussen extraverten en introverten, tussen visionaire types die vanaf het begin een duidelijk beeld hebben van hoe het moet, en degenen met een wat meer ingetogen werkwijze, die al doende willen ontdekken en wel zien wat het wordt. De spanning tussen planners en deadline-uitdagers. En dan een groepsbeoordeling die uiteindelijk vaak oneerlijk aanvoelt, zeker als er keiharde werkers én meelifters in zo’n groepje zitten. Dat is ook een van de redenen dat we bij CO+CB wel veel in groepen werken, maar vrijwel alleen nog individueel beoordelen.

In de klas zie ik veel van die patronen terug: sommige mensen hebben een lange aanloop nodig, lijken eerst een tijdje niks te doen, maar komen ineens met fantastische ideeën. Het is hun eer te na om niet in het magazine (of op de plaat) te staan. Er zijn mensen die in een rol zitten die ze niet per se gekozen hebben, maar waar ze wel het beste van willen maken; George die een gitaarriff precies zo speelt als Paul wil, de ene student die een bladzijde vormgeeft zoals de andere heeft bedacht. Je niet helemaal serieus genomen voelen, of balen van je leidersrol. Soms komt je idee op de plaat terecht, soms sla je dertig keer achter elkaar op een aambeeld voor een geluidseffectje.

George Harrison maakte, na het uiteenvallen van The Beatles, een waanzinnig succesvol driedubbel-album met alleen maar eigen werk. En de studenten van klas 313 gaan na dit semester ook weer solo verder. Ik denk dat ze zich verheugen op de fase na het afstuderen, als ze helemaal zelf mogen bepalen hoe ze hun werk gaan doen.

Daar heb ik na deze periode met hen alle vertrouwen in. Ik was de microfoon in de bloempot: aanwezig, luisterend, zelden sturend. Ze hebben me nog maar nauwelijks nodig. Precies goed.