‘Ga luchtig en lachend de zomer in, dat gun ik jullie allemaal’

Docent Jacob Eikelboom schrijft elke twee weken een column over het verwarrende leven op en rond de hogeschool. Het is vandaag zijn laatste column voor de zomervakantie. Als er iets is wat hij je mee mag geven, dan is het wel te lachen. ‘Er is geen betere manier om dit studiejaar af te sluiten.’

In een column van een paar weken terug haalde ik een collega aan die voorstelde dat iedereen op de HvA minstens drie keer per dag moet lachen, als remedie tegen ontevredenheid.

Dat voorstel spookt sindsdien door mijn hoofd, nee het giert door mijn hoofd, van het lachen. Opeens zie, lees en hoor ik overal anekdotes, mensen en voorvallen die de mondhoeken omhoog doen krullen. Er valt echt een hoop te lachen op de HvA, met gemak haal je de tien keer per dag. En het werkt, lachen is aanstekelijk, er is geen betere manier om het studiejaar af te sluiten.

Het meest hilarisch zijn mijn studenten, zij staan met stipt op één

Het meest hilarisch zijn mijn studenten, zij staan met stip op één. Bedoeld of onbedoeld dragen studenten met hun opmerkingen, vragen, blikken, outfits of toetsantwoorden enorm bij aan de dagelijkse lachquota. Bij studenten lach ik hardop, soms tot schaamte van anderen, maar net zo vaak in stilte van binnen, als ze niet half in de gaten hebben hoe grappig ze soms zijn.

Collaga’s doen het ook goed, als het om lachen gaat. Vooral achter gesloten deuren, in een pijnbestendige safe space. Ja, zelf houd ik van het zware kaliber humor en gelukkig ben ik niet de enige. Ik heb zelfs een collega die zegt dat ze naar het werk komt om weer eens goed te lachen.

Ik probeer die hilarische momenten wel eens na te vertellen, aan een collega of ’s avonds thuis. Maar zo’n lachwekkende situatie laat zich moeilijk hervertellen. De context, timing, toon en de gezichten, daar heb je een filmscript en een regisseur voor nodig. Daarnaast zijn grappen snel gedateerd en cultuurafhankelijk. Deze column is dan ook geen pagina vol dijenkletsers.

Toch kan je lachen leren en humor je eigen maken. Een paar tips dus maar, voor degenen die last hebben van hangende mondhoeken of voor hen die opschrikken of boos kijken als er eens gelachen wordt.

Patiënten die het zwaar hebben, worden in de VS ondergedompeld in lachkamers

Grappig zijn kan je leren. Ik ken iemand die humorcursussen geeft, en met succes. Martine heet ze. Ze leert je grappig schrijven en humor inbrengen in je werk, van satire tot woordgrappen. Als nu iedereen die studiehandleidingen schrijft, het instellingsplan of het jaarverslag opstelt die cursus volgt, dan halen we met gemak die drie keer lachen per dag.

Een andere manier is het lachen opwekken. Zien lachen doet lachen, zo schijnt en weet ik uit ervaring. Kijk, lees of luister voor je naar je werk of college gaat iets waarvan jij weet dat je het leuk vindt. Aaf Brandt Corstius, Dave Chappelle, The best social media, recente memes of desnoods naar kattenfilmpjes.

In de VS is dat opgewekt lachen in GGZ-instellingen geformaliseerd met zogenaamde lachkamers. Patiënten die het mentaal zwaar hebben, worden in lachkamers ondergedompeld in grappige filmpjes, moppen en hilarische anekdotes. Deze lachkamers zijn gebaseerd op de facial feedback hypothese van William James. Hij stelt dat we niet alleen lachen omdat we vrolijk zijn, maar ook door enkel onze lachspieren aan te spannen.

Lachen vergroot je welzijn, het gevoel van geluk en tevredenheid. Als je lacht verwijden je bloedvaten en verlaag je eventuele stress. De hormonen endorfine, oxytocine en serotonine komen vrij, iets wat je ook kunt bereiken met seks of kunstmatig via drugs.

Genoeg redenen om een lachoffensief te starten op de HvA. Misschien moeten we naast leslokalen, stilteruimtes en kolfkamers lachkamers inrichten om de tevredenheid van studenten en medewerkers op te krikken. Een bijvangst van lachen is namelijk dat het relativeert en verbindt, blijkt uit onderzoek van psycholoog Mees. Precies waar deze tijd om vraagt.

Luchtig, verbonden en vrolijk de zomer is, dat wens ik jullie allemaal.