Deze studenten doen de ramadan: ‘We ervaren eerder spirituele rust dan honger’
Michael van der Putten
Aya, Amal, Mounssif en Chahid
Discipline, een sterke geest, niet eten en drinken: het zijn elementen van de ramadan. Maar hoe is het om mee te doen aan deze vastenmaand én te moeten studeren? Vier HvA’ers die eraan meedoen vertellen hoe zij het beleven. ‘Mensen denken soms dat we zielig zijn, maar we kiezen er zelf voor.’
Terwijl in de kantines van de HvA-gebouwen studenten hun lunch verorberen, spreken we in een lokaal van het Kohnstammhuis met Chahid, Aya, Amal en Mounssif, vier moslims en HvA’ers van verschillende opleidingen. Hoe gaat het met ze en hoe beleven ze deze maand vol van traditie, geloofsbelijdenis, solidariteit en zelfdiscipline?
Beeld: Michael van der Putten | Mounssif el Marruni (21) Built Environment
‘Eigenlijk gaat het best goed met me’, antwoordt Mounssif. ‘Iedere dag gaat de wekker rond half vijf. Ik doe dan de suhoor, dat is het eetmoment voordat de zon opkomt.’
De student drinkt dan alleen een liter water zodat hij de dag goed door komt. Ook doet hij de rituele wassing en het gebed. Daarna gaat hij weer zijn bed in en slaapt een tot twee uur.
Mounssif heeft overdag weinig last van het niet-eten en voelt zich naar eigen zeggen juist rustiger en meer gefocust. Chahid heeft dat ook. Lachend: ‘Maar dan moet ik wel lekker wakker zijn geworden. Gisteren had ik het wel een beetje pittig, want ik was niet opgestaan met de suhoor. Ik had me verslapen en dus niet gegeten. Dan ben ik wel een tikkeltje meer gestrest en heb ik een korter lontje. Maar ik houd het wel vol.’
Aya knikt instemmend: ‘Over het algemeen gaat het goed, ook het vroege opstaan. Alleen op het einde van de dag kan ik fel reageren of chagrijnig overkomen. Dat laatste halfuurtje van de dag moeten mensen soms echt even uit mijn buurt blijven.’
‘Als ik niet lekker opsta, kan ik een korter lontje hebben’
Voor allemaal heeft de ramadan geen negatieve gevolgen voor hun studie. Alhoewel, heel soms misschien. Aya: ‘Ik had me vorige week per ongeluk verslapen en miste daardoor de les.’
Slapper voelen deze studenten zich niet, sterker nog: Mounssifs bezoekjes aan de sportschool gaan gewoon door: ‘Het is juist een mooie periode om extra vet te verbranden’, glimlacht hij.
Niet-eten wordt groter gemaakt
Tijdens de ramadan ligt de focus het meest op aanbidding voor Allah, discipline en een geest die sterker is dan je lichamelijke driften. Medestudenten van het viertal maken het vasten vaak groter dan het is, zegt Amal. ‘Ze vinden het onwerkelijk en vragen zich af of het wel kan. Maar eigenlijk is vasten maar een klein onderdeel van de ramadan.’
Niet-moslims hoeven volgens het viertal dan ook geen medelijden te hebben. Al is het nog zo aardig bedoeld, je hoeft niet te vragen of je wel in het bijzijn van een moslim tijdens de ramadan een boterham mag eten.
Beeld: Michael van der Putten | Aya el Mobarik (20), Toegepaste Psychologie
‘Mensen hoeven daar geen rekening mee te houden’, gaat Amal verder. ‘In het weekend werk ik in een bakkerij. Ik zit dan midden in de broodjeslucht. Dan hoor ik mensen soms zeggen: ‘‘Ah, wat zielig.’’ Nee, dat is niet zielig. Je moet jezelf gewoon een beetje in bedwang houden.’
‘Sommige vriendinnen die niet moslim zijn, willen nu ook een paar dagen mee vasten’
Op de vraag wat het meest vreemde is dat ze hebben meegemaakt, reageert Amal: ‘Sommige mensen zeggen: “Eet maar wat hoor, ik vertel heus niets door.” Dan denk ik, ik doe het voor aanbidding voor God, het gaat niet om mij. En als ik al zou eten, ziet God het toch. Dus dat heeft echt geen nut.’
Beeld: Michael van der Putten | Amal Jauydi (22), opleiding tot Leraar Geschiedenis
Ramadan op de HvA
De vraag of de HvA iets zou kunnen doen om de periode dragelijker te maken, hoeven we bij deze studenten niet te stellen. ‘Nee, er hoeft echt niets te veranderen’, zegt Aya na een tijdje te hebben nagedacht. ‘Ik ben al lang blij dat er een gebedsruimte is. Al blijft het er alleen wel heel druk soms.’
Mounssif vult aan: ‘Het wordt beter zodra er in meer HvA-gebouwen gebedsruimtes komen. Als we les hebben in het Jakoba Mulderhuis moeten we met zijn allen in de pauze snel naar het Wibauthuis. Daar heb je niet altijd tijd voor.’
Amal: ‘Op dit moment is het eigenlijk gewoon een lokaal. Als iedereen in de pauze daar tegelijk gaat bidden is het overvol. Mensen staan dan in de gang te wachten totdat er meer ruimte is. Soms is de pauze al om en heb je niet kunnen bidden.’
Merken zij dat er nog misconcepties zijn onder niet-moslims over de ramadan? Het viertal denkt even na. Amal: ‘Het is als niet-moslim niet erg als je iets niet weet, stel gewoon vragen. Eet gewoon lekker door, doe gewoon chill.’
Chahid: ‘Ik blijf toch bij het niet-eten. Mensen denken dat het daar het meest om draait, maar het gaat veel meer om de aanbidding van Allah.’
Durf te vragen
Aya: ‘Ik heb best veel niet-moslimvriendinnen. Velen zijn geïnteresseerd of willen zelfs een paar dagen meedoen. Een andere vriendin komt bij ons eten, tijdens de iftar, de maaltijd die wordt genuttigd na zonsondergang) Dus ik zou zeggen: durf te vragen en meer te weten te komen. Dat is zowel voor ons, als voor de niet-moslim leuk.’
Mounssif: ‘Ik heb soms op kantoor het gevoel dat mensen denken dat de ramadan heel streng en verplicht is, of dat ik word gedwongen door mijn ouders. Maar ik kies er echt zelf voor. Ik geloof in Allah, daar gaat het om.’
De ramadan eindigt dit jaar op zondag 30 maart met het Suikerfeest (Eid-al-fitr). Ook deze dag kent tal van rituelen zoals een bezoek aan de moskee en een verplichte aalmoes aan de armen. Verder staat de dag bol van familiebezoeken en – natuurlijk – worden er feestelijke maaltijden en zoete lekkernijen gegeten.
Beeld: Michael van der Putten | Chahid Saddik, Technische Bedrijfskunde
