Dertig jaar geleden verscheen de eerste ‘Havana’: ‘We werden de cowboys van de HvA genoemd’
Dertig jaar onafhankelijk nieuws over de HvA. Welke rol had het blad vroeger? En wat vonden studenten ervan? We blikken terug met oud-hoofdredacteuren van Havana Wim Crezee (70) en Jim Jansen (54). ‘De voltallige redactie stapte op.’
Het is donderdag 18 april 1996, als de eerste ‘Havana’, de voorloper van HvanA, in de schappen ligt.
In krantvorm, met op de voorpagina een cartoon en de mededeling dat de ‘HvA-chipcard’ voor medewerkers eraan komt. De eerste column begint met: ‘Simon Korteweg, de collegevoorzitter van de hogeschool, is een onbenul’.
Een studentenvereniging schaft ontgroeningen af, er wordt geschreven over het begin van Microsoft en er zijn talloze oproepjes te vinden, van ‘woonruimte gezocht’ tot: ‘waar kan ik paardrijden in Amsterdam?’.
Student
‘De student moest centraal staan’, vertelt Wim Crezee over de oprichting van Havana als weekblad. ‘Wat maken ze mee, waar lopen ze tegenaan? Kortom: hoe is het om op de HvA te studeren, inclusief dingen die misgaan en beter moeten? Dat was de insteek.’
Beeld: Nina Bakker/Archief HvanA | De eerste Havana in 1996
Voordat hij Havana oprichtte, ontwikkelde hij Trajectum, het blad van de Hogeschool Utrecht. Het was het eerste weekblad over een hogeschool in Nederland. Zo’n blad wilde de HvA ook. ‘Het is natuurlijk een droombaan, je krijgt budget mee om vanaf nul een magazine te maken. Havana werd een mooie roepnaam’.
Beeld: Wim Crezee | De redactie van Havana, in het midden Wim Crezee
Liefdesleven
Volgens Crezee werd Havana met enthousiasme ontvangen. Sommige studenten gingen er ook voor schrijven. ‘Als je iemand vroeg voor een interview, stonden ze daar vrijwel altijd voor open. Want je geeft ze een podium om meningen en verhalen te delen.’
‘Zo schreef columnist Suzanne Rethans openhartig over haar liefdes- en uitgaansleven’, vertelt Crezee.
‘Over wie ze tegenkwam, over de worstelingen, de situaties waar ze in terechtkwam. Dat was herkenbaar voor studenten.’
Er werd luchtig geschreven over eettentjes, bijbanen, het studentenleven op school en daarbuiten. Toch werd ook al gauw duidelijk dat Havana een stem gaf aan kritische opinies en er niet voor terugdeinsde te beschrijven wat er misging op de HvA.
Wie door de oude edities van Havana uit 1996 bladert, ziet kritische columns over het bestuur en koppen als ‘Waarom is het Wibauthuis zo lelijk?’ en ‘Personeel HvA uiterst kritisch over eigen hogeschool’.
Beeld: Nina Bakker/archief HvanA | ‘Personeel kritisch over hogeschool’
Charmante bulldozer
Voor Crezee leidde dat kritische geluid zelfs tot zijn ontslag. ‘Al eerder werd ik weleens een paar dagen geschorst, als een columnist zich kritisch uitliet.’
Beeld: Nina Bakker/archief HvanA | ‘Een charmante bulldozer’
‘Deze keer was de aanleiding een portret dat we maakten over de voorzitter van het CvB destijds, Simon Korteweg. De kop: “Een charmante bulldozer”. Naar mijn idee een evenwichtig verhaal, met voorstanders van Korteweg, maar ook critici. Voor Korteweg was dit de druppel. Ik werd wederom op het matje geroepen en dat betekende dit keer ook mijn ontslag.’ Uit solidariteit en ontevredenheid stapte ook de voltallige redactie op.
Paradox
In de geschiedenis van HvanA – en andere hoger onderwijsmedia – zijn vaker relletjes geweest, weet Crezee. Terwijl onafhankelijkheid een belangrijke voorwaarde was voor de redactie om journalistiek te bedrijven binnen de hogeschool, zat het bestuur van de HvA zelf lang niet altijd op kritische beschouwingen te wachten.
‘Die onafhankelijkheid is altijd een beetje een paradox. Als je een goed blad wil maken, moet je onafhankelijk kunnen schrijven, ook over wat er misgaat. Als je dat niet doet, gaat het ten koste van de geloofwaardigheid. Tegelijkertijd is er maar één betalende abonnee: de hogeschool. Die worsteling is er altijd geweest.’
Turbulente tijd
Na het ontslag van Crezee werd er een interim-hoofdredacteur aangesteld.
Beeld: Jim Jansen | Jansen, ten tijde van Havana
Niet veel later werd Jim Jansen in 2000 hoofdredacteur van Havana. Op de bovenverdieping van het Wibauthuis vertelt hij over die tijd. ‘Ik werd hoofdredacteur in een turbulente tijd. Maar als 29-jarige zat ik vol energie. We vormden een leuk, jong team.’
Beeld: Nina Bakker/archief HvanA | Internet was in opkomst
Ook het internet was in opkomst: in 2001 kwam www.havanaweb.nl in de lucht. Jansen: ‘Dat was ideaal, je kon nu gelijk het nieuws brengen wanneer iets gebeurde.’
Toch ging de aandacht nog vooral naar papier. ‘Het blad bleef populair. Waar HvanA nu online moet concurreren met websites en sociale media, was de krant in onze tijd leidend.’
‘Ik wilde er een cool blad van maken. Er kwam een nieuwe voorzitter bij de HvA, waar ik een goede band mee had. Die bracht nieuws eerder naar mij dan naar zijn personeel.’
‘Je moet van zo’n instelling houden, af en toe ook een duw geven’
Jansen zette Havana neer als “luis in de pels” op de HvA. ‘Je moet van zo’n instelling houden, maar je moet ook af en toe een duw geven en kritisch zijn. We werden daardoor weleens “De cowboys van de HvA” genoemd.’
‘Er waren altijd wel relletjes. Of het nou ging om de HBO-fraude, de fusie met de HES of bezuinigingen. Maar het was ook studentikoos: dan maakten we foto’s van de “koud pils-dag” van sociëteit de Lax en zagen we hoe studenten in de middag al helemaal laveloos waren. Als ik daaraan terugdenk, denk ik wel: wat gebeurde er allemaal?!’
Beeld: Nina Bakker/archief HvanA | Fotoreportage van een borrel, Havana 2004
Tijdsgeest
Was de sfeer in de tijd van the zeroes sowieso niet wat brutaler? Jansen blikt terug: ‘Naarmate je ouder wordt, ga je het verleden romantiseren. Wij wilden hét blad zijn waar je moest zijn als er wat gebeurde. Misschien was het de tijdsgeest. Maar ik denk dat dat wel is veranderd, dat de HvA in vergelijking met 25 jaar geleden wat braver is geworden.’
‘En HvanA als medium dus ook. Je moet ook geen rel maken om het rellen, maar een beetje reuring is altijd goed.’
Jansen ziet nog altijd waarde in de rol van hogeschoolmedia. ‘Ik ben blij dat HvanA nog bestaat. Een hogeschool moet geld investeren in onafhankelijk nieuws. Ze zijn er misschien niet altijd blij mee, maar het verbindt wel de verhalen over alles wat er rondom de HvA gebeurt.’
Of Crezee en Jansen nog een tip hebben voor HvanA?
Beeld: Nina Bakker | Jim Jansen
‘Noem het weer Havana, dat klinkt vlotter en een beetje exotisch’, zegt Crezee.
Beeld: Nina Bakker | Wim Crezee
Jansen werkt inmiddels als schrijver en hoofdredacteur van het blad New Scientist. Zijn zoon studeert Pedagogiek aan de HvA. Ook is Jansen woordvoerder van de Nederlandse Flippervereniging, en is hij regelmatig met zijn zoon bij Café Fest achter de flipperkast te vinden.
Crezee heeft na Havana nog gewerkt als hoofdredacteur en speechschrijver.
Inmiddels is hij met pensioen, maar schrijft hij voor de daklozenkrant én fietst hij in Amsterdam rond als fietskoerier.
[molongui_author_box]
