‘De zekerheid die ik op de HvA dacht te hebben, voelt ineens wankel’

Van student in de collegebanken tot medewerker aan de HvA: Jessica Singh schrijft columns over de hogeschool die ze van twee kanten heeft leren kennen. Deze week staat alles op zijn kop. Kan Jessica wel met zekerheid zeggen dat ze volgend jaar gewoon nog een baan heeft?

Bezuinigingen, een woord dat we de laatste tijd veel om ons heen hebben gehoord op de HvA… in de wandelgangen, in stukken online en misschien zelfs direct van je leidinggevende.

Eerlijk gezegd voelde het voor mij lange tijd als een ver-van-mijn-bedshow. Iets dat gebeurde op een andere afdeling, bij andere mensen. Tot de afgelopen weken, toen het ineens heel dichtbij kwam. En toen merkte ik: het doet iets met je. Het verandert hoe je naar je werk kijkt, hoe je je voelt op de werkvloer. In één klap kon ik me voorstellen hoe veel collega’s zich de afgelopen tijd hebben gevoeld.

Ik ben op dit moment bijna achttien weken zwanger en heb een maandje geleden met gerust hart mijn verlof aangevraagd. Het idee dat ik met een leuke baan en de zekerheid van een vast contract met verlof zou gaan, stelde me gerust.

Opeens kwamen de doemgedachten: heb ik na mijn verlof eigenlijk nog wel een baan?

Maar toen kwamen de doemgedachten: heb ik na mijn verlof eigenlijk nog wel een baan? Ik kreeg namelijk bij beide aanstellingen op de HvA een slecht bericht binnen. Toen de speculaties heftiger werden, dacht ik: wat nu? Natuurlijk is het niet zo dat ik opeens zonder inkomen zit. Maar ik begon me wel af te vragen: wat zijn eigenlijk mijn rechten? Wat betekent ‘vast’ nog, als er op zoveel plekken gekort wordt?

Ik las op HvanA dat de HvA miljoenen euro’s bespaart door vacatures na vertrekkende medewerkers niet meer in te vullen. In totaal verdwijnen er honderden banen, vaak via natuurlijk verloop. Maar voor heel wat mensen die blijven, met een vast contract, is er ook een sluimerend gevoel van onzekerheid. Wie garandeert dat jouw functie niet ineens ‘anders ingericht’ wordt?

Vaak denken we dat een vast contract staat voor zekerheid, maar dat is niet altijd helemaal terecht. In veel cao’s, ook binnen het hbo, mag een werkgever functies ‘herinrichten’ bij bezuinigingen of organisatiewijzigingen. Je houdt dan misschien wel je contract, je werk verandert zo ingrijpend dat je je afvraagt: wil ik dit nog wel?

En als je dan vertrekt, voelt het als een keuze, terwijl het eigenlijk een stille vorm van druk is. Ook dit scenario heb ik de laatste dagen een paar keer besproken met mijn collega. ‘Wat doen we als de University Store volgend jaar niet meer bestaat?’ Je gaat echt aan alles denken. Ik geef vaak vol vertrouwen antwoord: ‘Oh, ik heb binnen no time wel weer iets anders leuks gevonden.’ Maar is dat wel echt zo?

Een collega die hier al elf jaar werkt, hoorde laatst tijdens de lunch dat ze moet vertrekken

De zekerheid die ik dacht te hebben, voelt ineens wankel. En dat terwijl ik me juist nu, met een kleintje op komst, wil kunnen focussen op rust en voorbereiding. Die onzekerheid laat zich niet zomaar aan de kant zetten. Het knaagt aan je, tijdens de kleinste handelingen op werk. In hoe je met collega’s praat en hoe je de toekomst ziet. Als ze echt van je af willen, dan bedenken ze wel iets.

Als ik me al zo voel met een contract voor onbepaalde tijd, hoe moeten anderen zich dan voelen? En wat doet dat met ons als organisatie als menselijke, levende werkplek? Het gesprek gaat wat mij betreft vaak te veel over de invulling van hoe en wat, maar nooit over het menselijke aspect. Natuurlijk is het draaiende houden van de hogeschool voor de HvA het belangrijkste, maar veel werknemers willen hun thuissituatie juist draaiende houden. En wanneer zoiets onder vuur ligt en de sfeer op werk niet optimaal is, wordt het wel heel erg een doemscenario. Ik heb dagen gehad dat ik op werk kwam en wel eens dacht: ‘Fuck it, waar doe ik het voor?’ Een gedachte die je niet wilt hebben, maar hij is er soms wel.

Ik schrik van mezelf dat ik zulke gedachten heb terwijl er nog helemaal niets definitief is. Ik pleit voor meer gesprek, ook op gevoelsniveau. Heb je iemand in je team of omgeving die in zo’n situatie zit? Wellicht is het een fijn idee om eens in te checken. Het menselijke aspect wordt vaak vergeten tijdens bezuinigingen. Laatst hoorde ik dat een collega die al elf jaar bij de HvA werkt ook moet vertrekken. Ze hoorde het terwijl ze aan het lunchen was en ze moest daarna zelfs nog lesgeven.

Reacties om haar heen van sommige andere collega’s waren: oh, gaat dat ook bij mij gebeuren? Dat is niet echt iets wat je wilt horen. Logisch natuurlijk: je maakt je zorgen om jezelf. Maar vergeet je collega niet. Check bij elkaar in. Zo houden we onze werkplek menselijk en levend.