ASVA-bestuur telt dit jaar maar drie studenten: ‘Je lijkt wel gek als je hiervoor kiest’

ASVA moet het dit jaar met slechts drie bestuursleden doen. Toch wil de nieuwe voorzitter Joey de Haas (22) de vakbond dichterbij studenten brengen. HvanA maakte kennis met De Haas en haar idealen: ‘We krijgen soms de kritiek dat we te activistisch zijn. Maar als studenten problemen ervaren ga je daar toch niet gezellig koffie over zitten drinken?’

Begin augustus, drie weken voor haar aantreden, schuift Joey de Haas na een ochtend vol vergaderingen aan in een vrijwel lege UvA-bibliotheek op Roeterseiland. Veel studenten hebben nog vakantie; De Haas is voor haar inwerkperiode al bijna iedere werkdag op de campus.

Op 26 augustus volgde ze Sahand Mozdbar op als voorzitter van ASVA, de studentenvakbond van Amsterdam. Het nieuwe bestuur telt slechts drie mensen, tegenover vijf vorig jaar. De Haas gaat samen met penningmeester Mano Wit, die Cultureel Erfgoed studeert aan de AHK, en secretaris Jasper Fico, masterstudent Political Economy aan de UvA aan de slag.

Juist met die kleinere ploeg wil De Haas komend jaar méér studenten bereiken. Hard nodig, zegt ze meteen. Tijdens haar inwerkperiode moest ze geregeld uitleggen wat ASVA überhaupt doet. Sommige kleinere activistische studentengroepen zijn volgens haar inmiddels bekender dan ASVA.

‘Wij krijgen weleens kritiek dat we te activistisch zijn. Volgens mij is dat niet het grote probleem. Volgens mij is het grote probleem dat wij niet zichtbaar genoeg zijn.’

Harder werken
Vooral op de HvA blijft dat een probleem. In haar ‘droomscenario’ staat ASVA iedere maand een paar uur op campussen van de UvA en HvA. Niet alleen op Instagram of achter een vergadertafel, maar gewoon tussen de studenten. ‘Gewoon daar zijn en zeggen: hé, kom naar ons met jouw problemen. Kijken of we er wat mee kunnen. Kom met ons babbelen.’

Maar hoeveel ruimte is daarvoor met drie bestuurders? ‘Het wordt nog harder werken, dat sowieso’, zegt De Haas. Een vicevoorzitter ontbreekt dit jaar, waardoor een deel van die taken bij haar terechtkomt. Ook medewerkers en vrijwilligers zullen meer moeten opvangen.

‘Misschien ben ik wel zo gek’

‘We hebben simpelweg niet de capaciteit die voorgaande besturen hadden.’ Dat betekent keuzes maken. Sommige portefeuilles worden samengevoegd. Ook sprak ASVA de ambitie uit om meer mbo-studenten te bereiken. Die belofte kan misschien weer in de ijskast, al wil De Haas niet te hard van stapel lopen.

Ze schiet in de lach. ‘Misschien ben ik zelf wél zo gek.’

De Haas zet haar studie politicologie aan de UvA in ieder geval een jaar stil. Haar grote doel: zo veel mogelijk studenten bij de studentenbond betrekken. Daarvoor wil ze verder met ‘ASVA in Aktie’, een initiatief dat vorig jaar begon. Studenten kunnen in kleine werkgroepen samen iets aanpakken waar ze op hun opleiding tegenaan lopen. Bijvoorbeeld als er op hun opleiding iets verandert zonder dat duidelijk wordt uitgelegd waarom. Dit soort werkgroepen zijn er al aan de UvA; het doel is dat ze komend jaar ook op de HvA worden opgezet.

‘Wat is een vakbond zonder haar leden? Dat bestaat niet. Je kunt in zo’n werkgroep de rol pakken die bij jou past, waar jij tijd voor hebt en waar jij ruimte voor voelt. Dat kan ik niet alleen en dat kan ik niet met mijn bestuur alleen.’

‘Ik ben me erg bewust van de bevoorrechte positie waarin ik zit’

Privilege
Voor De Haas wordt dit haar derde jaar op rij dat ze bestuurswerk doet. Eerder was ze actief bij de Amsterdamse studentengroep van Amnesty International en bij politicologiestudievereniging Machiavelli. ASVA is een bewuste keus, want alleen maar vergaderen vindt ze niks. ‘Op universiteiten en hogescholen hebben we heel erg de neiging om over problemen te praten. Ik wil ook iets gaan dóén.’

Dat ze haar studie er een jaar voor kan stilzetten, noemt De Haas zelf een privilege. Haar ouders hebben tijdens haar jeugd geld voor haar opzijgezet. ‘Ik ben me erg bewust van de bevoorrechte positie waarin ik zit.’

Trein terug naar Rotterdam
Dat betekent niet dat geld geen rol speelt in haar eigen studentenleven. De Haas woont nog bij haar ouders in Rotterdam en reist vrijwel dagelijks naar Amsterdam. Een kamer in de stad heeft ze niet gevonden die ze met het inkomen van haar bestuursjaar kan betalen.

Vooral na een avond uit merkt De Haas de afstand. Soms moet ik eerder weg van een verjaardag, omdat ik anders niet meer thuis kom.’ Wordt het toch later, dan wordt het ook écht laat. Waar haar vrienden vaak rond vijf uur thuis zijn, kost de treinreis naar Rotterdam nog uren. ‘Dan kom ik om half acht ’s ochtends mijn woonkamer inrollen. Ja, ik studeer in Amsterdam en ga in Amsterdam uit, maar kan er niet wonen. Dat vind ik nog steeds best mal.’

‘Dan actie, en liever gisteren dan vandaag’

Vrede uit het oog verliezen
Een heel ander onderwerp waar De Haas zich komend jaar mee wil bemoeien, is wat zij de ‘militarisering van het onderwijs’ noemt. Ze is kritisch op defensieminoren, die onder meer aan de HvA worden aangeboden. Dat onderwijsinstellingen steeds meer samenwerken met Defensie vindt ze maar niets.

Niet alleen omdat studenten volgens haar te weinig over zulke afspraken worden geïnformeerd, ook omdat ze vindt dat er te makkelijk over Defensie en ‘weerbaarheid’ wordt gesproken. ‘Ik maak me hier ongelooflijk zorgen over. Het lijkt erop dat we ons in het hoger onderwijs aan het voorbereiden zijn op een groot internationaal conflict. We verliezen de vrede uit het oog.’

Liever actie dan nog een kop koffie
Minder activistisch gaat ASVA voorlopig niet worden. De Haas wil een vakbond die zichtbaar is, studenten opzoekt en zich uitspreekt als dat nodig is. Alleen standpunten innemen is volgens De Haas niet genoeg. Overleg met onderwijsbestuurders en de gemeente hoort erbij, zegt ze, maar ergens houdt praten op.

Ze noemt studenten die in een slecht onderhouden pand letterlijk in de kou zitten. ‘Als mensen direct een probleem ervaren, gaan we daar toch niet even gezellig een kopje koffie over doen? Dan ga je over tot actie, en liever gisteren dan vandaag.’